Dengue in Paraguay 2026: vaccinaties, muggen en zorg

Elke Paraguayaanse zomer verschijnen ze op schoolmuren en bushaltes: borden met de oproep om bloempotten, autobanden en emmers leeg te maken. Dengue is in Paraguay geen exotisch reisrisico maar een jaarlijks terugkerend seizoen. In het seizoen 2023–2024 telde het land ruim 300.000 meldingen van vermoedelijke dengue. Wie er wil wonen of overwinteren, hoeft niet te schrikken, wel zich voor te bereiden. Hieronder leest u hoe de seizoenen verlopen, welke vaccinaties er bestaan, hoe u muggen buiten de deur houdt en waar u terechtkunt als het toch misgaat.

De cijfers in dit artikel komen uit de weekrapporten van de Paraguayaanse surveillancedienst DGVS van het ministerie van Volksgezondheid (MSPBS), zoals gepubliceerd in de landelijke pers, en uit een studie naar het seizoen 2023–2024 in het Journal of Infection in Developing Countries. Medische informatie volgt de LCI-richtlijn van het RIVM, het Nederlandse reizigersadvies en de landeninformatie van de Amerikaanse CDC. Alles is getoetst op de stand van oktober 2026. Dit is achtergrondinformatie: of en hoe u zich laat vaccineren, bespreekt u met een reiskliniek, de GGD of uw huisarts.

Dengue in Paraguay: het korte antwoord

Dengue komt in heel Paraguay voor, met een piek van november tot en met mei en de meeste gevallen in Asunción en het departement Central. Het virus wordt overgedragen door de Aedes-mug, die overdag steekt. Er bestaat een vaccin (Qdenga), maar het Nederlandse advies richt zich vooral op mensen die al eens dengue hebben gehad. Goede muggenwering blijft de basis.

Die tabel is het startpunt. De rest van het artikel werkt elk onderdeel uit, met de bronnen erbij.

Dengue-seizoenen in Paraguay: de cijfers van 2023 tot 2026

Paraguay kent sterk wisselende jaren. In 2023 registreerde het ministerie volgens de krant La Nación 16.414 bevestigde gevallen van dengue en 33 sterfgevallen. Het seizoen daarna liep volledig uit de hand. Tussen half september 2023 en begin mei 2024 kwamen er 307.058 meldingen van vermoedelijke dengue binnen, waarvan 77.675 in het laboratorium werden bevestigd. Ongeveer 95 mensen overleden. Het serotype DENV-2 was dominant, en een derde van de patiënten was een kind.

Na zo'n golf volgen vaak rustigere jaren, omdat veel mensen tijdelijk afweer hebben tegen het serotype dat net rondging. Zo ging het ook nu. In 2025 bleef het bij enkele tienduizenden meldingen, en in 2026 telde de DGVS tot half juli 288 bevestigde gevallen. Tijdens de winterweken lag het gemiddelde rond 100 tot 150 vermoedelijke meldingen per week voor het hele land.

Meldingen en bevestigde gevallen in de Paraguayaanse cijfers

Bij het lezen van Paraguayaanse dengue-cijfers helpt één onderscheid. Een caso notificado of sospechoso is een melding van een arts op basis van klachten. Een caso confirmado is in het lab aangetoond. In drukke seizoenen test het ministerie lang niet iedereen, zodat het aantal meldingen de omvang beter weergeeft dan het aantal bevestigingen. Kranten halen de twee soms door elkaar.

Belangrijker dan het exacte getal is het serotype. In april 2026 bevestigde het ministerie opnieuw gevallen van DENV-3, een variant die volgens de krant ABC Color via Brazilië binnenkwam en in Paraguay sinds 2007 niet meer breed circuleerde. Wie na 2007 is geboren en in 2016 geen DENV-3 opliep, heeft daar geen afweer tegen. Het ministerie riep daarom op tot extra opruimacties en breidde de vaccinatie uit.

Seizoen en Aedes-mug: wanneer muggen in Paraguay het actiefst zijn

Dengue volgt het weer. Na de eerste zware regenbuien in oktober en november vullen kuilen, dakgoten en losse bakken zich met water, en daarin legt de Aedes-mug haar eieren. Van januari tot april is de kans op besmetting in Paraguay het grootst. Pas in de koelere maanden juni tot en met augustus daalt het aantal gevallen sterk, al verdwijnt het virus nooit helemaal.

De belangrijkste overbrenger is Aedes aegypti, een kleine zwarte mug met witte strepen op poten en lijf. Volgens het RIVM over dengue zijn deze muggen het actiefst in de vroege ochtend en de namiddag. Ze steken dus overdag, ook binnenshuis en in de schaduw van een terras. Een klamboe 's nachts helpt, maar dekt het grootste risico niet af.

De Aedes-mug vliegt zelden verder dan een paar honderd meter van de plek waar ze uitkwam. Broedplaatsen in uw eigen tuin en die van de buren tellen daardoor zwaarder dan het moeras aan de rand van de stad. Dengue is in Paraguay vooral een stadsziekte: Asunción, de gemeenten van Central zoals Limpio, Luque en San Lorenzo, en grotere steden als Ciudad del Este en Encarnación melden doorgaans de meeste gevallen.

Symptomen van dengue en de alarmsignalen

De incubatietijd van dengue is volgens de LCI-richtlijn dengue 3 tot 14 dagen, meestal 4 tot 7. Daarna begint de ziekte vaak plotseling. Het RIVM noemt koorts tot 41 graden met koude rillingen, hoofdpijn vooral achter de ogen, spier- en gewrichtspijn, huiduitslag en misselijkheid. De Spaanse bijnaam fiebre quebrantahuesos, botbrekerskoorts, zegt genoeg over hoe de pijn voelt.

Veel mensen merken weinig of niets van een eerste infectie. Anderen liggen een week plat en voelen zich nog weken daarna moe. Kinderen en ouderen hebben vaker een ernstig beloop, net als mensen met een chronische ziekte.

Ernstige dengue: wanneer direct naar het ziekenhuis

De kritieke fase komt vaak rond dag 4 of 5, juist wanneer de koorts zakt en de patiënt denkt dat het ergste voorbij is. De LCI noemt als alarmsymptomen onder meer:

• ▹hevige buikpijn
• ▹aanhoudend braken
• ▹bloedend tandvlees of neusbloedingen
• ▹puntvormige rode vlekjes op de huid
• ▹sufheid, verwardheid of onrust

Bij een van die signalen gaat u direct naar een ziekenhuis. Ernstige dengue komt vaker voor bij een tweede infectie met een ander serotype. Daarom is het verstandig om te noteren wanneer u dengue heeft gehad, en of de diagnose in een lab is bevestigd. Die informatie is later van belang voor het vaccinatieadvies.

Wat u doet bij een vermoeden van dengue in Paraguay

Er bestaat geen medicijn dat het denguevirus zelf bestrijdt. De behandeling richt zich op vocht, rust en het tijdig herkennen van complicaties. Het RIVM is op één punt heel duidelijk: neem geen ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, aspirine, naproxen of diclofenac, omdat die de kans op bloedingen vergroten. Paracetamol kan wel helpen tegen pijn en koorts, binnen de normale dosering.

Laat een vermoeden van dengue altijd door een arts beoordelen, ook als u zich nog redelijk voelt. Een bloedtest bevestigt de diagnose; in de eerste dagen gebeurt dat met een antigeentest of PCR, later met antistoffen. Tijdens drukke seizoenen richten ziekenhuizen in Asunción vaak aparte koortsposten in, de unidades febriles, waar u zonder afspraak terechtkunt.

Ziekenhuizen in Asunción en uw zorgverzekering

Het publieke systeem van het ministerie en de klinieken van het sociale-verzekeringsinstituut IPS behandelen dengue, maar raken in piekweken overvol. Het Instituto de Medicina Tropical in Asunción is het referentiecentrum voor infectieziekten. De meeste expats kiezen voor een privékliniek, een sanatorio, waar wachttijden korter zijn en artsen vaker Engels spreken.

Een opname bij ernstige dengue betekent dagen aan het infuus, met bloedonderzoek elke paar uur. Zonder dekking loopt de rekening snel op. Het Nederlandse reisadvies wijst er ook op dat de gezondheidszorg in Paraguay beperkt is en dat een ernstig geval soms evacuatie vraagt. Welke polis bij langdurig verblijf past, leest u in onze gids over zorgverzekering in Paraguay.

Qdenga: het vaccin voor Nederlandse reizigers en emigranten naar Paraguay

In Nederland is één denguevaccin beschikbaar voor reizigers: Qdenga (TAK-003) van Takeda. Het is een levend verzwakt vaccin tegen alle vier serotypen. U krijgt twee prikken onder de huid, met drie maanden ertussen, en het vaccin is toegelaten vanaf 4 jaar. Boven de 60 zijn de gegevens beperkt, maar een bovengrens geldt niet.

Het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) adviseert Qdenga volgens het RIVM-bulletin van september 2024 vooral aan reizigers die langer dan een jaar geleden dengue hebben doorgemaakt. Bij hen is een tweede infectie het grootste risico. Wie nooit dengue heeft gehad, kan in aanmerking komen bij een verblijf van minimaal vier weken in een gebied met veel dengue, of bij herhaalde kortere reizen. Voorwaarde is dat beide doses vóór vertrek gegeven kunnen worden.

Niet geschikt is het vaccin tijdens zwangerschap en borstvoeding en bij een verminderde afweer, omdat het een levend vaccin is. Wie al twee keer dengue heeft gehad, heeft het volgens het LCR niet meer nodig. De LCI-richtlijn verwijst voor de precieze afweging naar het LCR-protocol, dat de reiskliniek gebruikt. De criteria kunnen sinds 2024 zijn bijgesteld; de reiskliniek werkt met de actuele versie.

Langdurig verblijf: vaccinaties plannen rond uw verhuizing naar Paraguay

Bij een emigratie naar Paraguay valt u vrijwel altijd in de groep met een verblijf van langer dan vier weken. Plan het gesprek met de reiskliniek daarom vroeg, liefst vier maanden of meer voor vertrek. Dan past het schema van twee doses met drie maanden ertussen, en blijft er ruimte voor andere vaccinaties.

Qdenga valt doorgaans niet onder de basisverzekering. Sommige aanvullende polissen vergoeden reisvaccinaties gedeeltelijk; vraag dat na bij uw zorgverzekeraar. Vlamingen kunnen terecht bij een erkend vaccinatiecentrum voor gele koorts of het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen, dat een eigen advies over Qdenga hanteert.

Denguevaccinatie in Paraguay: de campagne van het ministerie

Paraguay vaccineert sinds kort zelf tegen dengue. Op 19 november 2025 begon het ministerie van Volksgezondheid met gratis Qdenga voor kinderen van 6 tot 8 jaar in zestien gemeenten met veel dengue, waaronder Asunción en gemeenten in Central, Paraguarí en Itapúa. Voor de eerste ronde had het land 70.200 doses ingekocht. Kinderen krijgen, net als in Nederland, twee doses met drie maanden ertussen.

De opkomst viel tegen. Daarom verruimde het ministerie in februari 2026 de leeftijdsgrens naar 6 tot 39 jaar, de groep die tussen 2019 en 2024 ruim 108.000 gevallen telde. Ook het Hospital Central van het IPS ging vaccineren. In april 2026 kwamen er gemeenten bij in onder meer Alto Paraná, Caaguazú, Cordillera, Guairá, Amambay en Presidente Hayes, en volgens berichtgeving van september 2026 gaat de grens omhoog naar 60 jaar.

Voor de prik neemt u een identiteitsbewijs mee. Of buitenlandse inwoners met een cédula meedoen, staat niet expliciet in de berichten; in de praktijk vaccineert het programma op basis van leeftijd en woonplaats. Vraag het na bij de vacunatorio van uw gemeente, en bespreek eerst met uw Nederlandse of Paraguayaanse arts of u voor Qdenga in aanmerking komt. Ook hier geldt dat het vaccin niet voor iedereen geschikt is.

Chikungunya in Paraguay: de epidemie van 2023

Dezelfde Aedes-mug brengt ook chikungunya over. Dat virus veroorzaakte in Paraguay in het eerste halfjaar van 2023 de grootste uitbraak die het land ooit had, met volgens de PAHO en een analyse in het CDC-tijdschrift Emerging Infectious Diseases ruim 138.000 gemelde gevallen en tientallen sterfgevallen. Gedurende de eerste acht weken van dat jaar had Paraguay de hoogste incidentie van heel Amerika.

Chikungunya lijkt in het begin op dengue: hoge koorts, huiduitslag en pijn. Het verschil zit in de gewrichten. Bij chikungunya blijven polsen, enkels en vingers soms maanden pijnlijk en stijf, vooral bij ouderen. Ernstige bloedingen zoals bij dengue komen zelden voor.

Na 2023 zakte het virus weg. In 2026 telde de DGVS tot half juli 18 bevestigde gevallen, waarvan drie uit Bolivia waren meegebracht. Inmiddels bestaan er ook vaccins tegen chikungunya. De CDC raadt die voor Paraguay op dit moment in de regel niet aan, omdat het virus weinig circuleert. Bij een nieuwe uitbraak kan dat advies veranderen; de reiskliniek kent de actuele stand. Muggenwering beschermt tegen dengue en chikungunya tegelijk.

Gele koorts en Paraguay: certificaat en vaccinatie

Gele koorts is een ander virus, met een ander verloop en een eigen vaccin. Het reisadvies voor Paraguay van Nederlandwereldwijd is kort: een bewijs van vaccinatie tegen gele koorts is verplicht als u vanuit een hoogrisicoland naar Paraguay reist. Zonder dat bewijs kan de toegang worden geweigerd. Vliegt u rechtstreeks uit Europa, dan geldt de plicht niet, maar let op bij een eerdere rondreis door Brazilië of Bolivia.

Los van de plicht is er het medische advies. De CDC beveelt vaccinatie tegen gele koorts aan voor alle reizigers naar Paraguay vanaf 9 maanden, behalve bij een verblijf dat beperkt blijft tot de stad Asunción. Wie in Paraguay gaat wonen, reist vrijwel altijd verder: naar de Chaco, naar Encarnación, of over de grens naar de watervallen van Iguazú. Het LCR neemt dat mee in de afweging.

Het vaccin wordt gegeven in een door de overheid aangewezen vaccinatiecentrum, zoals de GGD, en u krijgt het gele internationale bewijs mee. Eén prik geeft voor de meeste mensen levenslang bescherming. Ook dit is een levend vaccin, met beperkingen bij zwangerschap, een verminderde afweer en op hogere leeftijd. Bewaar het boekje bij uw paspoort; u heeft het ook nodig bij latere reizen door de regio.

Andere vaccinaties voor Paraguay: hepatitis A, DTP en rabiës

Naast dengue en gele koorts bespreekt de reiskliniek een vast rijtje. De basis is een volledige DTP-vaccinatie tegen difterie, tetanus en polio, en voor wie na 1965 is geboren een bescherming tegen mazelen. De CDC raadt hepatitis A aan voor alle niet-gevaccineerde reizigers naar Paraguay vanaf één jaar. Buiktyfus kan zinvol zijn bij een verblijf van langer dan een maand of in landelijke gebieden.

Rabiës verdient bij emigratie meer aandacht dan bij een korte vakantie. Volgens de CDC komen honden met hondsdolheid in Paraguay regelmatig voor, naast vleermuizen en ander wild. Wie op het platteland woont, veel met dieren omgaat of met kinderen buiten speelt, overweegt een vaccinatie vooraf. Na een beet of krab is dan minder nabehandeling nodig, die buiten Asunción niet altijd direct beschikbaar is.

Hepatitis B komt in beeld bij een lang verblijf, zeker als u er medische zorg zult gebruiken. Voor kinderen die in Paraguay naar school gaan, telt ook het nationale vaccinatieschema, het Programa Ampliado de Inmunizaciones (PAI). Scholen vragen soms een vaccinatiebewijs bij inschrijving. Hoe het gezinsleven verder verloopt, staat in ons artikel over met kinderen naar Paraguay.

Plant u een verhuizing naar Paraguay en wilt u de praktische kant op een rij? In een gratis kennismakingsgesprek bespreken we het traject naar uw residentie, de documenten en de volgorde van uw voorbereidingen. Medische vragen, zoals vaccinaties tegen dengue of gele koorts, horen bij de reiskliniek of uw huisarts. Plan een videogesprek

Muggen buiten de deur houden: DEET, horren en uw woning

Tegen dengue, chikungunya en zika werkt één maatregel altijd: niet gestoken worden. Het RIVM noemt een muggenwerend middel met DEET als eerste keus. Volgens de folder van het LCR werken concentraties van 30 tot 50 procent het best; hoger werkt niet beter. Voor jonge kinderen en zwangeren gelden lagere maxima, en bij baby's onder de twee maanden wordt DEET afgeraden. Laat u daarover adviseren door de reiskliniek.

Omdat de Aedes-mug overdag steekt, smeert u 's ochtends en in de namiddag, ook als u binnen werkt of op het terras zit. Lichte, lange kleding helpt, net als een ventilator: muggen vliegen slecht tegen luchtstroom in. Muggenwerende middelen zijn in Paraguay bij elke apotheek en supermarkt te koop, ook als lotion voor kinderen.

Muggen rond het huis: horren en broedplaatsen

In Paraguay heten horren tela mosquitera. Veel huurwoningen hebben ze, oudere huizen niet altijd. Laat ze plaatsen voordat het regenseizoen begint; een raamhor kost bij een lokale vakman weinig in verhouding tot een week ziekte. Airconditioning met gesloten ramen houdt muggen ook goed buiten.

Daarnaast telt uw tuin. Elke plek waar een week water blijft staan, is een kweekbak: bloempotschotels, emmers, oude banden, regentonnen zonder deksel, verstopte dakgoten en het drinkbakje van de hond. Het ministerie organiseert daarom elk jaar mingas ambientales, buurtacties waarbij gemeenten afval ophalen. Wie in een barrio cerrado woont, kan bij de beheerder navragen hoe vaak er wordt bestreden. Meer over buurten en woningtypes leest u in ons artikel over wonen in Paraguay.

Langdurig wonen of een korte reis: dengue in Paraguay per situatie

Het risico op dengue hangt niet alleen af van het seizoen, maar ook van hoe lang u blijft. Een korte zakenreis in juli is iets anders dan een vaste woonplaats in Luque.

Voor overwinteraars is die middelste rij het belangrijkst. De Nederlandse winter is in Paraguay precies het dengue-seizoen, en de mooiste maanden voor een verblijf zijn dus ook de drukste voor de mug. Wat dat praktisch betekent, staat in ons artikel over overwinteren in Paraguay.

Wie definitief verhuist, krijgt waarschijnlijk vroeg of laat met dengue te maken, zelf of in de omgeving. Dat is voor de meeste mensen een zware griep, geen drama. Het risico zit in de tweede infectie. Houd daarom een eigen medisch dossier bij met datum en labuitslag van elke dengue-episode. Dengue staat daarmee in hetzelfde rijtje als verkeer en criminaliteit: risico's die u met voorbereiding sterk verkleint, zoals beschreven in ons artikel over veiligheid in Paraguay.

Veelgestelde vragen over dengue in Paraguay

Wanneer is het dengue-seizoen in Paraguay?

Het dengue-seizoen in Paraguay loopt ongeveer van november tot en met mei. De meeste gevallen vallen tussen januari en april, na de zware zomerregens. In de koelere maanden juni tot en met augustus daalt het aantal sterk, maar het virus verdwijnt nooit volledig.

Kan ik me als Nederlander tegen dengue laten vaccineren voor Paraguay?

Ja, met het vaccin Qdenga, in twee doses met drie maanden ertussen. Het LCR adviseert het vooral als u langer dan een jaar geleden dengue heeft gehad. Zonder eerdere dengue kan het bij een verblijf van minimaal vier weken. De reiskliniek of GGD beoordeelt uw situatie.

Welke pijnstiller mag ik gebruiken bij dengue?

Bij dengue kunt u paracetamol gebruiken binnen de normale dosering. Het RIVM raadt ontstekingsremmers zoals ibuprofen, aspirine, naproxen en diclofenac af, omdat die de kans op bloedingen vergroten. Laat een vermoeden van dengue altijd door een arts beoordelen.

Is een gele-koortsvaccinatie verplicht voor Paraguay?

Een bewijs van vaccinatie tegen gele koorts is voor Paraguay alleen verplicht als u uit een hoogrisicoland aankomt, zoals bij een reis via Brazilië of Bolivia. Bij een rechtstreekse vlucht uit Europa geldt de plicht niet. De CDC adviseert de vaccinatie wel voor wie buiten Asunción reist.

Vaccineert Paraguay zelf tegen dengue?

Ja. Sinds november 2025 vaccineert het Paraguayaanse ministerie van Volksgezondheid gratis met Qdenga in aangewezen gemeenten. De campagne begon bij kinderen van 6 tot 8 jaar en werd in 2026 verruimd naar oudere leeftijdsgroepen. U neemt een identiteitsbewijs mee naar de vaccinatiepost.

Hoe herken ik ernstige dengue?

Ernstige dengue kondigt zich vaak aan rond dag 4 of 5, wanneer de koorts zakt. Alarmsignalen zijn hevige buikpijn, aanhoudend braken, bloedend tandvlees, rode puntjes op de huid en sufheid. Ga dan direct naar een ziekenhuis, ook in Paraguay buiten kantooruren.

Welke vaccinaties zijn verder nodig voor een verhuizing naar Paraguay?

Voor een verhuizing naar Paraguay bespreekt de reiskliniek doorgaans DTP, mazelen, hepatitis A en gele koorts, en bij een lang verblijf ook hepatitis B, buiktyfus en rabiës. Welke vaccinaties u nodig heeft, hangt af van uw leeftijd, woonplaats, eerdere prikken en contact met dieren.

Dekt een zorgverzekering in Paraguay een ziekenhuisopname door dengue?

De meeste private zorgverzekeringen in Paraguay dekken een opname voor dengue, maar let op wachttijden na het afsluiten en op uitsluitingen. Een Nederlandse reisverzekering dekt vaak alleen tijdelijk verblijf. Controleer uw polis voordat het dengue-seizoen begint.

Conclusie: dengue in Paraguay vraagt voorbereiding, geen paniek

Dengue hoort bij het leven in Paraguay, zoals hitte en onweer bij de zomer horen. Het seizoen 2023–2024 liet zien hoe groot een golf kan worden, en de terugkeer van DENV-3 maakt een nieuwe golf aannemelijk. Toch kunt u veel zelf doen: vroeg met de reiskliniek praten over Qdenga, gele koorts en de andere vaccinaties, horren laten plaatsen, broedplaatsen opruimen en een zorgverzekering regelen die een opname dekt. Wie dat op orde heeft, kan de Paraguayaanse zomer met een gerust hart tegemoet zien.

Wilt u weten hoe uw verhuizing naar Paraguay er stap voor stap uitziet?

Neem contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Wij begeleiden u op het traject naar uw residentie en cédula en bij de praktische kant van uw eerste maanden. Voor vaccinaties en medische vragen verwijzen wij u naar de reiskliniek, de GGD of uw huisarts.

Let op: Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Cijfers over dengue, vaccinatieadviezen en inreisregels kunnen snel veranderen. Laat u vóór vertrek persoonlijk adviseren door een reiskliniek, de GGD of uw huisarts, en raadpleeg het actuele reisadvies op nederlandwereldwijd.nl.