Conserverende aanslag bij emigratie naar Paraguay 2026

Wie een eigen bv of een aanmerkelijk belang heeft en naar Paraguay wil emigreren, loopt vroeg of laat tegen één begrip aan dat de hele planning kan bepalen: de conserverende aanslag. Het is de Nederlandse afrekening over de waardegroei van uw aandelen bij vertrek, en juist bij emigratie naar een land buiten de EU zoals Paraguay verdient die bijzondere aandacht. Deze gids legt uit wat de conserverende aanslag is, wanneer u die krijgt, hoe uitstel werkt en hoe u zich verstandig voorbereidt. Het is bewust algemeen en voorzichtig geschreven: voor uw eigen situatie is advies van een Nederlandse fiscalist onmisbaar.

Wat is de conserverende aanslag bij emigratie?

De conserverende aanslag is een belastingaanslag die de Belastingdienst oplegt bij emigratie aan iemand met een aanmerkelijk belang. De aanslag wordt berekend over de fictieve winst op uw aandelen: het verschil tussen de waarde op het moment van vertrek en de prijs waarvoor u ze ooit verkreeg. Het woord "conserverend" betekent dat de aanslag in beginsel wordt vastgesteld maar nog niet hoeft te worden betaald; hij wordt als het ware bewaard.

De gedachte erachter is dat Nederland de waardegroei die tijdens uw Nederlandse periode is ontstaan, wil kunnen belasten, ook als u later vertrekt. Zolang u aan de voorwaarden voldoet, blijft de aanslag staan zonder dat u betaalt. Bepaalde gebeurtenissen, zoals verkoop van de aandelen of een dividenduitkering, kunnen er echter toe leiden dat de aanslag alsnog (gedeeltelijk) wordt ingevorderd. De precieze werking is technisch en aan verandering onderhevig.

Belangrijk om te begrijpen: de conserverende aanslag is geen boete en geen extra belasting bovenop een normale heffing. Het is de manier waarop Nederland zijn heffingsrecht over uw box 2-winst veiligstelt op het moment dat u ophoudt Nederlands belastingplichtige te zijn. Hoe die aanslag in uw geval uitpakt, hangt sterk af van uw aandelenbelang, de waarde en uw plannen.

Wanneer krijgt u een conserverende aanslag bij een aanmerkelijk belang?

De conserverende aanslag speelt bij een aanmerkelijk belang, in box 2. U heeft een aanmerkelijk belang als u, kort gezegd, 5 % of meer van de aandelen in een vennootschap bezit, zoals een eigen bv. Wie zo'n belang heeft en emigreert, krijgt in beginsel met de conserverende aanslag te maken, omdat het vertrek fiscaal wordt gezien als een fictief vervreemdingsmoment.

Niet iedereen die emigreert valt eronder. Wie geen aanmerkelijk belang heeft, bijvoorbeeld omdat het aandelenbezit onder de drempel ligt of het vermogen anders is gestructureerd, krijgt deze specifieke aanslag niet. Voor ondernemers met een eigen bv, houdsters of een belang in een familievennootschap is de conserverende aanslag echter een centraal aandachtspunt bij elke emigratieplanning.

Omdat de exacte kwalificatie van een aanmerkelijk belang afhankelijk is van de structuur, de soort aandelen en eventuele eerdere transacties, is dit precies een punt waarop algemene informatie tekortschiet. Laat door een fiscalist vaststellen of, en in welke omvang, u een aanmerkelijk belang heeft voordat u conclusies trekt over uw vertrek naar Paraguay.

Hoe wordt de conserverende aanslag berekend?

De berekening gaat in de kern uit van de fictieve vervreemdingswinst: de waarde van uw aandelen op het emigratiemoment minus de verkrijgingsprijs. Over dat verschil wordt de box 2-heffing berekend volgens het op dat moment geldende tarief. Bij grotere belangen en sterk in waarde gestegen ondernemingen kan dat om aanzienlijke bedragen gaan.

De waardering van de aandelen is daarbij een gevoelig en vaak complex onderdeel, zeker bij niet-beursgenoteerde bv's. De waarde in het economisch verkeer moet worden bepaald, wat in de praktijk discussie en onderbouwing kan vergen. Een te hoge of te lage waardering werkt direct door in de hoogte van de aanslag, en dus in het bedrag dat in de toekomst mogelijk wordt ingevorderd.

Omdat zowel het tarief als de waarderingsregels kunnen wijzigen, en omdat de uitkomst sterk afhangt van uw specifieke onderneming, is een eigen berekening door een fiscalist essentieel. De cijfers in algemene artikelen, ook in dit artikel, zijn bedoeld om het mechanisme te begrijpen, niet om uw eigen aanslag te ramen.

Uitstel van betaling: EU/EER versus Paraguay

Het meest praktische punt is de vraag of u de conserverende aanslag direct moet betalen of dat u uitstel krijgt. Hier maakt de bestemming een wezenlijk verschil. Bij emigratie binnen de EU of de EER wordt doorgaans automatisch en renteloos uitstel van betaling verleend, zonder dat u zekerheid hoeft te stellen. U betaalt dan in beginsel niets, zolang zich geen invorderingsmoment voordoet.

Bij emigratie naar een land buiten de EU/EER, zoals Paraguay, kan dat anders liggen. Historisch werd voor niet-EU-bestemmingen vaak zekerheidstelling gevraagd als voorwaarde voor uitstel, en de regels rond uitstel en invordering voor derde landen zijn complexer en aan verandering onderhevig. Dit is precies het punt waarop emigratie naar Paraguay zich onderscheidt van een verhuizing binnen Europa.

Wie naar Paraguay vertrekt, moet dus vooraf laten uitzoeken onder welke voorwaarden uitstel wordt verleend, of zekerheidstelling nodig is, en wat dat praktisch betekent voor de liquiditeit. Dit verschil tussen EU/EER en derde landen is een van de belangrijkste redenen waarom de conserverende aanslag bij een vertrek naar Paraguay vroege, deskundige planning vraagt.

De tienjaarstermijn en wanneer de conserverende aanslag vervalt

Een ander kernpunt is dat de conserverende aanslag niet eeuwig boven uw hoofd hangt. Onder de regeling kan de aanslag na verloop van tijd komen te vervallen als zich gedurende een bepaalde periode geen invorderingsmoment heeft voorgedaan. In de praktijk wordt vaak gesproken over een termijn van tien jaar, waarna een nog openstaande conserverende aanslag onder voorwaarden kan worden kwijtgescholden.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Gedurende die periode moet u opletten dat u geen handelingen verricht die als invorderingsmoment gelden, en de exacte voorwaarden en termijnen zijn technisch. Bovendien kunnen de regels in de loop van de tijd wijzigen, waardoor wat vandaag geldt niet zonder meer over jaren nog geldt.

Voor uw planning betekent dit dat de conserverende aanslag een langetermijnverhaal is dat u jaren na uw emigratie nog raakt. Wie naar Paraguay verhuist met een aanmerkelijk belang, doet er goed aan de hele periode in beeld te houden en de status van de aanslag periodiek met een fiscalist te bespreken, in plaats van na het vertrek aan te nemen dat de kous af is.

Heeft u een bv en plannen voor Paraguay? In een gratis kennismakingsgesprek bespreken we op hoofdlijnen hoe de conserverende aanslag uw emigratie raakt en welke vragen u aan uw fiscalist moet stellen. Afspraak maken

Wat de invordering van de conserverende aanslag kan triggeren

De conserverende aanslag blijft in beginsel onbetaald staan, maar bepaalde gebeurtenissen kunnen ertoe leiden dat hij alsnog (gedeeltelijk) moet worden betaald. De bekendste zijn het daadwerkelijk verkopen of vervreemden van de aandelen waarop de aanslag betrekking heeft, en het uitkeren van dividend uit de vennootschap. Zulke handelingen kunnen worden gezien als een realisatie van de winst die de aanslag beoogt veilig te stellen.

Dat maakt het belangrijk om na emigratie bewust om te gaan met uw vennootschap. Een dividenduitkering die in een andere context logisch lijkt, kan onbedoeld een deel van de conserverende aanslag opeisbaar maken. Ook andere handelingen rond de aandelen kunnen gevolgen hebben, afhankelijk van de precieze regels.

Omdat de lijst van mogelijke invorderingsmomenten en de gevolgen ervan technisch en situatieafhankelijk zijn, is het verstandig om elke substantiële handeling met uw aandelen of vennootschap na emigratie vooraf met een fiscalist af te stemmen. Zo voorkomt u dat een ogenschijnlijk normale beslissing een onverwachte belastingafrekening uitlokt.

Strategieën rond de conserverende aanslag vóór emigratie

Omdat de conserverende aanslag bij vertrek wordt vastgesteld, ligt de meeste planningsruimte vóór uw emigratie. In de praktijk worden verschillende richtingen overwogen, afhankelijk van de situatie: het herstructureren van het aandelenbelang, het al dan niet verkopen van de onderneming vóór vertrek, het anders inrichten van de vennootschapsstructuur, of het zorgvuldig timen van het emigratiemoment. Elk van deze routes heeft eigen fiscale en juridische gevolgen.

Wat in een specifiek geval verstandig is, valt niet in algemene regels te vangen. Een strategie die voor de ene ondernemer gunstig uitpakt, kan voor de andere juist nadelig of zelfs risicovol zijn, en sommige constructies kunnen door de Belastingdienst worden bestreden als ze vooral fiscaal gedreven zijn. Bovendien vraagt elke route tijd: herstructureringen en verkopen laten zich zelden in enkele weken realiseren.

De rode draad is daarom dat planning rond de conserverende aanslag ruim vóór het vertrek begint, idealiter een tot twee jaar van tevoren, en samen met een Nederlandse fiscalist die uw onderneming kent. Dit artikel kan u helpen de juiste vragen te stellen, maar vervangt die individuele begeleiding niet.

Conserverende aanslag en het Paraguayaanse belastingstelsel

Het is belangrijk om de Nederlandse en de Paraguayaanse kant uit elkaar te houden. De conserverende aanslag is volledig een Nederlandse aangelegenheid: ze gaat over de afrekening met de Belastingdienst over uw box 2-winst bij vertrek. Het Paraguayaanse territoriale belastingstelsel, dat buitenlands inkomen onbelast laat, staat daar in beginsel los van en lost de Nederlandse aanslag niet op.

Met andere woorden: de aantrekkelijke Paraguayaanse belasting op uw toekomstige inkomen verandert niets aan de conserverende aanslag die Nederland bij uw vertrek vaststelt. Beide moeten apart en zorgvuldig worden geregeld. Wie alleen naar het Paraguayaanse voordeel kijkt en de Nederlandse exit-kant vergeet, loopt het risico op een onaangename verrassing. De werking van het Paraguayaanse stelsel zelf leggen we uit in onze gids over het belastingstelsel van Paraguay.

Voor een volledig beeld hoort de conserverende aanslag dan ook thuis in een bredere emigratieplanning, naast onderwerpen als de fiscale woonplaats, box 3 en de uitschrijving uit Nederland. Hoe die onderdelen samenhangen, is precies wat een goede voorbereiding, en een fiscalist, in kaart brengt. Raadpleeg voor de officiële uitleg ook de Belastingdienst.

Conserverende aanslag, box 3 en de bredere exit bij emigratie

De conserverende aanslag staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een bredere fiscale exit bij emigratie. Naast het aanmerkelijk belang in box 2 spelen ook box 3 en uw fiscale woonplaats een rol. De box 3-heffing op uw vermogen eindigt in beginsel wanneer u niet langer fiscaal inwoner van Nederland bent, terwijl bepaalde Nederlandse bezittingen, zoals onroerend goed in Nederland, ook na vertrek belast kunnen blijven.

Die onderdelen grijpen op elkaar in. De correcte uitschrijving uit de BRP en het daadwerkelijk verleggen van uw middelpunt van het leven naar Paraguay bepalen of Nederland u nog als inwoner ziet, en dat raakt zowel box 3 als de timing rond uw aanmerkelijk belang. Wie de conserverende aanslag los van deze context bekijkt, mist het totaalplaatje van de Nederlandse exit.

Voor een doordachte emigratie hoort de conserverende aanslag daarom in één plan samen met box 3, de fiscale woonplaats en de uitschrijving. Hoe die elementen samenhangen, beschrijven we ook in onze gids over het belastingstelsel van Paraguay, die de Paraguayaanse kant van datzelfde plaatje schetst. De afzonderlijke stukken op orde hebben is niet genoeg; het is de samenhang die telt. Hoe het Paraguayaanse verblijf praktisch verloopt, beschrijven we in ons stappenplan voor de Cedula-aanvraag.

Veelgemaakte fouten rond de conserverende aanslag

De meeste problemen ontstaan niet door de conserverende aanslag zelf, maar door een gebrekkige voorbereiding. Een eerste veelgemaakte fout is de aanslag pas serieus nemen vlak voor of zelfs na het vertrek, terwijl de planningsruimte juist in de jaren daarvoor ligt. Wie te laat begint, heeft simpelweg geen tijd meer voor herstructureringen of een verkoop die maanden tot jaren kosten.

Een tweede fout is na emigratie onbewust een invorderingsmoment uitlokken, bijvoorbeeld door een dividenduitkering die in een andere context logisch lijkt maar de aanslag deels opeisbaar maakt. Een derde fout is aannemen dat het gunstige Paraguayaanse belastingstelsel de Nederlandse aanslag oplost; dat is niet zo, want het zijn twee gescheiden werelden die elk apart geregeld moeten worden.

Een vierde, specifiek voor een vertrek naar Paraguay, is geen rekening houden met het verschil tussen de EU/EER en derde landen rond uitstel en eventuele zekerheidstelling. Wie ervan uitgaat dat het renteloze uitstel dat binnen de EU gangbaar is automatisch ook voor Paraguay geldt, kan voor een liquiditeitsverrassing komen te staan. In al deze gevallen is de oplossing dezelfde: tijdig en deskundig advies.

De conserverende aanslag in de praktijk: een voorbeeld

Een voorbeeld maakt de werking van de conserverende aanslag tastbaar. Stel dat een directeur-grootaandeelhouder alle aandelen houdt in zijn bv, die in de loop der jaren flink in waarde is gestegen. Bij emigratie stelt de Belastingdienst over die waardegroei een conserverende aanslag vast: een belastingclaim die wordt berekend, maar in beginsel niet meteen hoeft te worden betaald. Dit voorbeeld is illustratief en geen berekening voor uw eigen situatie.

De aanslag werkt als een bevroren claim die boven uw vertrek blijft hangen. Onder voorwaarden krijgt u uitstel van betaling, maar bepaalde handelingen kunnen de invordering alsnog in gang zetten, zoals het uitkeren van een groot dividend of het verkopen van de aandelen binnen een bepaalde periode. Bij emigratie naar een land buiten de EU of EER, zoals Paraguay, gelden daarbij complexere voorwaarden dan binnen Europa, wat de planning extra belangrijk maakt.

De kern is dat de conserverende aanslag geen reden hoeft te zijn om niet te emigreren, maar wel iets dat u ruim van tevoren in kaart moet brengen. Wie vóór vertrek met een fiscalist de waarde, de uitstelvoorwaarden en de valkuilen doorneemt, voorkomt dat een onbedachte handeling jaren later een grote belastingrekening oplevert. Behandel de conserverende aanslag daarom als een vast onderdeel van uw emigratieplanning.

Veelgestelde vragen over de conserverende aanslag

Wat is een conserverende aanslag precies?

Een conserverende aanslag is een belastingaanslag die de Belastingdienst bij emigratie oplegt over de fictieve winst op een aanmerkelijk belang. De aanslag wordt vastgesteld maar in beginsel niet meteen ingevorderd; hij wordt bewaard en kan onder voorwaarden vervallen of juist opeisbaar worden. De precieze werking is technisch en vraagt individueel advies.

Krijg ik een conserverende aanslag als ik naar Paraguay emigreer?

Als u een aanmerkelijk belang heeft, doorgaans 5 % of meer in een vennootschap zoals een bv, dan krijgt u bij emigratie in beginsel met de conserverende aanslag te maken, ook bij vertrek naar Paraguay. Wie geen aanmerkelijk belang heeft, valt er niet onder. Laat uw situatie door een fiscalist beoordelen.

Moet ik de conserverende aanslag direct betalen bij vertrek naar Paraguay?

Dat hangt af van de voorwaarden voor uitstel. Binnen de EU/EER wordt doorgaans renteloos uitstel zonder zekerheidstelling verleend. Bij een land buiten de EU/EER, zoals Paraguay, kunnen andere voorwaarden gelden, zoals zekerheidstelling. Dit is een cruciaal punt om vooraf met een fiscalist uit te zoeken.

Vervalt de conserverende aanslag na tien jaar?

Onder de regeling kan een conserverende aanslag na verloop van tijd, vaak genoemd wordt een termijn van tien jaar, onder voorwaarden komen te vervallen als zich geen invorderingsmoment heeft voorgedaan. De exacte voorwaarden zijn technisch en kunnen wijzigen, dus reken niet zonder meer op kwijtschelding zonder dit te laten toetsen.

Wat triggert de invordering van de conserverende aanslag?

Bepaalde handelingen kunnen de aanslag geheel of gedeeltelijk opeisbaar maken, zoals het verkopen of vervreemden van de aandelen en het uitkeren van dividend uit de vennootschap. Daarom is het verstandig om na emigratie elke substantiële handeling met uw aandelen of bv vooraf met een fiscalist af te stemmen.

Lost het Paraguayaanse belastingstelsel de conserverende aanslag op?

Nee. De conserverende aanslag is een Nederlandse aangelegenheid en staat los van het Paraguayaanse territoriale stelsel. De gunstige Paraguayaanse belasting op uw toekomstige inkomen verandert niets aan de Nederlandse afrekening bij vertrek. Beide kanten moeten apart worden geregeld.

Wanneer moet ik beginnen met plannen voor de conserverende aanslag?

Ruim vóór uw vertrek, idealiter een tot twee jaar van tevoren. Omdat de aanslag bij emigratie wordt vastgesteld, ligt de planningsruimte grotendeels in de periode daarvoor, en herstructureringen of verkopen kosten tijd. Vroege begeleiding door een Nederlandse fiscalist voorkomt dat u voor voldongen feiten komt te staan.

Kan ik de conserverende aanslag vermijden?

Of, en in hoeverre, de aanslag te beperken of te voorkomen is, hangt volledig van uw situatie af en vraagt deskundige begeleiding. Sommige routes, zoals herstructurering of verkoop vóór vertrek, worden overwogen, maar elke aanpak heeft eigen gevolgen en risico's, en puur fiscaal gedreven constructies kunnen worden bestreden. Laat dit individueel beoordelen.

Geldt de conserverende aanslag ook voor een holdingstructuur?

Ook bij een holding- of meerlagenstructuur kan een aanmerkelijk belang en daarmee een conserverende aanslag aan de orde zijn, afhankelijk van hoe het belang en de aandelen zijn vormgegeven. Juist bij dergelijke structuren is de kwalificatie en waardering complex. Laat een fiscalist de hele keten beoordelen voordat u aannames doet over uw vertrek naar Paraguay.

Wat is het verschil tussen de conserverende aanslag en gewone box 2-belasting?

Gewone box 2-belasting betaalt u wanneer u daadwerkelijk winst realiseert, bijvoorbeeld bij verkoop of dividend. De conserverende aanslag stelt die heffing vast op het moment van emigratie over de fictieve winst, maar stelt de betaling uit. Het is dus dezelfde box 2-systematiek, alleen vervroegd vastgesteld en bewaard tot een eventueel invorderingsmoment.

Heb ik een fiscalist nodig en moet ik mijn bv verkopen vóór emigratie?

Voor een conserverende aanslag bij emigratie met een aanmerkelijk belang is begeleiding door een Nederlandse fiscalist in de praktijk onmisbaar. De waardering, de uitstelvoorwaarden voor een derde land als Paraguay en de timing zijn te technisch en te risicovol om op eigen houtje te regelen. Dit artikel helpt u de juiste vragen te stellen, maar vervangt dat advies niet.

Niet noodzakelijk; verkoop is één van de routes die soms wordt overwogen, maar zeker geen automatische keuze. Een verkoop heeft eigen fiscale gevolgen en past niet bij iedereen, terwijl voor anderen behoud van de bv met uitstel van de conserverende aanslag juist logischer is. Wat verstandig is, hangt volledig af van uw situatie en hoort met een fiscalist te worden bepaald.

Telt de conserverende aanslag mee als ik later terugkeer naar Nederland?

Terugkeer naar Nederland kan invloed hebben op de conserverende aanslag en de fiscale positie van uw aanmerkelijk belang, maar de gevolgen zijn technisch en hangen af van het moment en de omstandigheden. Wie de mogelijkheid van terugkeer openhoudt, doet er goed aan dat vooraf mee te nemen in het advies, zodat de emigratie naar Paraguay daar later niet door wordt gehinderd en u niet voor onaangename verrassingen komt te staan.

Let op: Dit artikel vervangt geen individueel belasting-, juridisch of financieel advies. De regels rond de conserverende aanslag, het aanmerkelijk belang en emigratie zijn technisch en kunnen wijzigen, en de uitkomst hangt sterk af van uw persoonlijke situatie. Laat uw geval altijd door een gekwalificeerde Nederlandse fiscalist beoordelen voordat u beslissingen neemt.

Concrete vragen over de conserverende aanslag bij uw emigratie naar Paraguay? Neem contact met ons op voor een gratis kennismakingsgesprek. We schetsen op hoofdlijnen waar u op moet letten en werken samen met fiscalisten die uw situatie en uw bv concreet kunnen doorrekenen.