Nederlanders die al in het buitenland wonen, of die overwegen om naar Paraguay te verhuizen, hebben een andere fiscale vraag dan wie net uit Nederland vertrekt. De kernvraag is niet langer hoe u weggaat, maar waarover Nederland u nog mag belasten zodra u er niet meer woont. Dit artikel legt uit wanneer u geen fiscaal inwoner meer bent, wat een buitenlands belastingplichtige nog in Nederland betaalt, en hoe het territoriale stelsel van Paraguay in dat plaatje past. De insteek is algemeen en eerlijk, geen individueel advies.
Let op: dit artikel geeft algemene informatie en is geen individueel fiscaal of juridisch advies. De Nederlandse en Paraguayaanse regels kunnen wijzigen en hangen af van uw persoonlijke situatie. Genoemde begrippen en drempels zijn indicatief. Verifieer de actuele stand bij de Belastingdienst of Nederland Wereldwijd, en laat uw situatie door een fiscalist beoordelen voordat u handelt.
Wanneer u geen fiscaal inwoner van Nederland meer bent
Of Nederland u nog als inwoner ziet, hangt niet af van één enkele regel, maar van de feiten. De Belastingdienst kijkt naar waar het middelpunt van uw levensbelangen ligt: uw woning, uw gezin, uw werk en uw sociale en economische banden. Uitschrijven uit de Basisregistratie Personen is een belangrijke stap, maar op zichzelf niet doorslaggevend. Wie zich uitschrijft maar feitelijk nog sterk met Nederland verweven blijft, kan alsnog als inwoner worden aangemerkt.
De veelgenoemde 183-dagenregel is geen toets voor uw Nederlandse woonplaats; die volgt uit alle feiten en omstandigheden (artikel 4 AWR). De achterliggende vraag is of u uw leven daadwerkelijk hebt verplaatst. Dat betekent concreet dat u aantoonbaar elders woont, daar het zwaartepunt van uw bestaan hebt en de banden met Nederland hebt afgebouwd. Hoe die toets voor u uitpakt, hangt van uw situatie af; de details staan in ons artikel over de 183-dagenregeling.
Voor Nederlanders die al in het buitenland wonen, is dit vaak al geregeld. Zij zijn feitelijk geen inwoner meer en hebben de administratieve kant, zoals de uitschrijving, doorlopen. Hoe die stap werkt, beschrijven we in onze gids over uitschrijven uit de BRP bij emigratie. Vanaf dat punt verandert uw fiscale positie fundamenteel, en juist dat is het onderwerp van de rest van dit artikel.
Buitenlands belastingplichtige: wat Nederland nog mag heffen
Zodra u geen inwoner meer bent, wordt u voor Nederland een buitenlands belastingplichtige. Dat begrip is de sleutel tot dit hele verhaal. Waar een inwoner in beginsel over zijn wereldinkomen wordt belast, betaalt een buitenlands belastingplichtige in Nederland in beginsel alleen nog over de Nederlandse bronnen die de wet noemt (artikelen 7.1 tot en met 7.7 Wet IB 2001). Uw inkomen dat elders ontstaat, valt daarmee in beginsel buiten de Nederlandse inkomstenbelasting, mits u werkelijk geen inwoner meer bent.
Wat blijft dan wel Nederlands belast? In hoofdlijnen gaat het om inkomen met een duidelijke Nederlandse oorsprong. Denk aan inkomen uit in Nederland verrichte arbeid, aan een aanmerkelijk belang in een Nederlandse vennootschap en aan dividenden uit een Nederlandse bv. Ook onroerend goed in Nederland blijft in de Nederlandse heffing, en dat werken we hieronder apart uit omdat het voor veel mensen het meest concrete punt is.
Het gevolg is helder: als Nederlander in het buitenland verschuift uw fiscale zwaartepunt weg van Nederland. Uw salaris van een buitenlandse werkgever, uw winst uit een buitenlandse onderneming of uw beleggingsopbrengsten buiten Nederland worden dan in beginsel niet langer door de Belastingdienst belast. Let wel: dividend uit een Nederlandse vennootschap blijft onderworpen aan 15 procent dividendbelasting, en zonder belastingverdrag met Paraguay wordt dat tarief niet verlaagd. Precies op dat punt komt het Paraguayaanse stelsel in beeld, want dat bepaalt wat er met dat inkomen aan de andere kant gebeurt.
Werkt u nu nog in Nederland onder de expatregeling (30%-regeling), houd dan rekening met de wijzigingen: vanaf 2027 daalt het maximale onbelaste percentage van 30% naar 27% voor de looptijd van maximaal 60 maanden, en de salarisnorm van 48.013 euro (2026) gaat per 1 januari 2027 naar 50.436 euro in prijzen van 2024, jaarlijks geïndexeerd. Voor wie de regeling al vóór 2024 toepaste, geldt overgangsrecht. De actuele bedragen staan op rijksoverheid.nl.
Box 3 als u in het buitenland woont
Box 3, de heffing over vermogen, verandert sterk zodra u geen inwoner meer bent. Voor een buitenlands belastingplichtige geldt box 3 nog uitsluitend voor Nederlands onroerend goed en de rechten die daarop rusten, plus eventuele winstrechten in een Nederlandse onderneming (anders dan als ondernemer of aandeelhouder). Denk aan een tweede woning, een vakantiehuis of een verhuurde woning in Nederland, en aan rechten zoals vruchtgebruik of erfpacht. De waarde daarvan, verminderd met de bijbehorende schulden, blijft in box 3.
Wat er juist uit valt, is minstens zo belangrijk. Spaargeld, beleggingen en overig vermogen dat u buiten Nederland aanhoudt, vallen na emigratie in beginsel niet meer onder box 3. Hoe de vermogensbelasting in box 3 wordt berekend, beschrijven we in onze uitleg over vermogensbelasting berekenen.
Zolang u een woning in Nederland aanhoudt, blijft dat deel van uw vermogen Nederlands belast, ook als u zelf in Paraguay woont. Of het verstandig is die woning te houden, te verhuren of te verkopen, is een persoonlijke afweging met fiscale, praktische en emotionele kanten. Laat die keuze door een fiscalist doorrekenen in plaats van op gevoel te beslissen.
Nederlands vastgoed: aanhouden, verhuren of verkopen
Voor veel Nederlanders in het buitenland is het Nederlandse vastgoed de grootste resterende band met de Nederlandse fiscus. Grofweg zijn er drie routes, elk met eigen gevolgen. U kunt de woning aanhouden voor eigen gebruik of leegstand, u kunt haar verhuren, of u kunt haar verkopen. Elke keuze verandert uw jaarlijkse box 3-positie in Nederland en verdient een bewuste afweging in plaats van uitstel.
Houdt u de woning aan, dan blijft de waarde, verminderd met de eventuele hypotheekschuld, ieder jaar in box 3. Verhuurt u haar, dan blijft die box 3-positie bestaan en spelen daarnaast de regels rond huurinkomsten en de waardering een rol. Verkoopt u de woning, dan verdwijnt deze uit de Nederlandse heffing, en houdt u de opbrengst over als liquide vermogen dat, mits u buiten Nederland woont, in beginsel niet meer onder box 3 valt.
Welke route past, hangt af van uw plannen, uw behoefte aan een uitvalsbasis in Nederland en de verhouding tussen rendement en fiscale last. Sommige emigranten houden bewust een woning aan als anker, anderen verkopen haar. Er is geen universeel juist antwoord; er is alleen het antwoord dat bij uw situatie past. Reken de opties door voordat u kiest.
Foto: ‘Herengracht, Amsterdam in the Blue Hour.jpg’ van Anne Dirkse (www.annedirkse.com), Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, bewerkt (verkleind, WebP)
De kwalificerende buitenlandse belastingplicht en Paraguay
Er bestaat een gunstiger variant van de buitenlandse belastingplicht: de kwalificerende buitenlands belastingplichtige. Wie daaronder valt, behoudt recht op bepaalde Nederlandse aftrekposten en heffingskortingen, alsof hij nog inwoner was. Dat klinkt aantrekkelijk, maar de voorwaarden zijn streng, en precies daar loopt de route via Paraguay stuk.
Om te kwalificeren moet u in beginsel wonen in een EU-lidstaat, een EER-land, Zwitserland of op de BES-eilanden, en moet doorgaans minstens 90 procent van uw inkomen in Nederland belast zijn. Paraguay is geen van die landen en ligt buiten die kring. Een Nederlander die naar Paraguay verhuist, is dus in de regel een gewone buitenlands belastingplichtige, zonder de voordelen van de kwalificerende variant.
Dat is geen ramp, maar wel iets om te weten. Het betekent dat u de Nederlandse heffingskortingen en persoonsgebonden aftrek in beginsel niet meer kunt benutten voor uw resterende Nederlandse inkomen. Inkomen dat buiten Nederland ontstaat, valt in beginsel buiten de Nederlandse heffing; uw Nederlandse bronnen, zoals AOW en Nederlands pensioen, blijven wel in Nederland belast.
Praktisch merkt u dit vooral in de aangifte. Als buitenlands belastingplichtige doet u aangifte over uw Nederlandse bron, terwijl uw buitenlandse inkomen daar niet in thuishoort. Het verlies van de kwalificerende status betekent dan dat u de heffingskortingen en aftrekposten die een inwoner wel geniet, in de regel misloopt voor dat Nederlandse deel. Laat de gevolgen voor uw situatie door een fiscalist narekenen.
De conserverende aanslag bij vertrek uit Nederland
Een apart aandachtspunt speelt op het moment van vertrek zelf, en werkt door voor wie recentelijk emigreerde. Bij emigratie legt Nederland vaak een conserverende aanslag op over bepaalde opgebouwde posities, in het bijzonder een aanmerkelijk belang in een vennootschap en opgebouwde pensioen- of lijfrenteaanspraken. Die aanslag is een soort bevroren rekening. Bij emigratie naar Paraguay, buiten de EU, volgt uitstel van betaling niet vanzelf: u vraagt het aan, en de ontvanger kan zekerheid verlangen.
Voor Nederlanders die al enige tijd in het buitenland wonen, is dit meestal al bij het vertrek geregeld. Toch blijft het relevant, omdat bepaalde handelingen de conserverende aanslag alsnog kunnen laten herleven, bijvoorbeeld het uitkeren van dividend of het afkopen van een pensioen. Bij pensioen en lijfrente vervalt de aanslag doorgaans na tien jaar, bij een aanmerkelijk belang (emigratie na 15 september 2015) niet. De precieze werking is techniek voor uw adviseur, en we lichten de hoofdlijnen toe in ons artikel over de conserverende aanslag.
Belangrijk is dat de conserverende aanslag losstaat van de vraag waar u nu woont. Ook als u fiscaal keurig bent losgemaakt van Nederland en in Paraguay woont, kan een oude conserverende aanslag nog een rol spelen bij latere beslissingen over uw vennootschap of pensioen. Houd daar rekening mee en stem grote financiële stappen af met iemand die uw dossier kent, zodat u niet onbedoeld een bevroren aanslag activeert.
Erf- en schenkbelasting in Nederland: de 10-jaarsregel
Naast de inkomstenbelasting is er een heffing die bij emigratie vaak over het hoofd wordt gezien: de erf- en schenkbelasting. Op grond van artikel 3 van de Successiewet wordt een Nederlander die in Nederland heeft gewoond en binnen tien jaar na zijn vertrek overlijdt of een schenking doet, behandeld alsof hij nog in Nederland woont. Een nalatenschap of schenking kan in die periode dus nog volledig onder de Nederlandse erf- of schenkbelasting vallen, ook als u inmiddels fiscaal inwoner van Paraguay bent.
Er is geen belastingverdrag tussen Nederland en Paraguay dat deze fictie beperkt. De 10-jaarsregel geldt voor Nederlanders; voor schenkingen geldt daarnaast voor iedere vertrekker een fictie van één jaar. Wilt u weten wat dit voor uw nalatenschap of voor geplande schenkingen aan kinderen betekent, laat dit dan door een fiscalist of notaris beoordelen.
Het territoriale stelsel van Paraguay voor Nederlanders in het buitenland
Aan de Paraguayaanse kant staat het territoriale stelsel, dat met de belastinghervorming van 2019 (Ley 6380) is herijkt en bevestigd. De kern is dat inkomen uit buitenlandse bron in beginsel onbelast blijft, mits u daadwerkelijk fiscaal inwoner van Paraguay wordt. Paraguay belast inkomen dat werkelijk uit het buitenland komt in beginsel niet; wat Nederland nog belast, staat daar los van. De uitwerking staat in onze gids over het belastingstelsel van Paraguay.
U hebt uw band met Nederland al afgebouwd en betaalt daar in beginsel nog vooral over Nederlandse bron, met de uitzonderingen die hierboven staan. Bent u fiscaal inwoner van Paraguay, dan belast Paraguay inkomen dat werkelijk uit het buitenland stamt, zoals dividend, rente of buitenlandse huur, in beginsel niet; wat Nederland nog belast, staat daar los van.
Werk dat u vanuit Paraguay verricht, ook voor buitenlandse klanten of een buitenlandse werkgever, geldt daar wel als Paraguayaans inkomen: de dienst wordt in Paraguay verricht. Daarover betaalt u IRP met progressieve tarieven van 8 tot 10 procent, of 10 procent IRE via een Paraguayaanse onderneming.
De voorwaarde blijft dat u aantoonbaar fiscaal inwoner van Paraguay wordt en de buitenlandse herkomst van uw inkomen kunt onderbouwen. Een cédula en een verblijfsadres alleen zijn niet genoeg; het gaat om de feitelijke situatie. Wie zijn leven werkelijk naar Paraguay verplaatst en dat met documentatie kan staven, staat het sterkst. Het territoriale stelsel werkt niet automatisch.
Fiscaal inwoner van Paraguay worden: de voorwaarden
Voor de toepassing van het territoriale stelsel is meer nodig dan alleen een residentie. De kern is dat u fiscaal inwoner van Paraguay wordt, en dat is een kwestie van feiten en aantoonbaarheid. Een cédula bewijst uw verblijfsrecht, maar zegt op zichzelf niets over de vraag waar het zwaartepunt van uw leven ligt. Of en vanaf wanneer u in Paraguay fiscaal inwoner bent, bepaalt het Paraguayaanse recht (Ley 6380/2019); dat beoordeelt in uw geval een contador.
In de praktijk gaat het om aanwezigheid en binding: daadwerkelijk in Paraguay wonen, er een adres en een leven opbouwen, en de tijd die u er doorbrengt kunnen onderbouwen. Wie het jaar rond de wereld reist en Paraguay alleen als postadres gebruikt, staat zwak zodra er vragen komen. Wie er werkelijk woont, met een huurcontract, lokale rekeningen en een aantoonbaar dagelijks leven, staat sterk. Het verschil zit in de substance achter de status.
Even belangrijk is de herkomst van uw inkomen. Het territoriale stelsel belast buitenlands inkomen niet, maar u moet wel kunnen laten zien dat het inkomen daadwerkelijk uit buitenlandse bron komt, met afschriften van buitenlandse beleggingen, huurcontracten of pensioenoverzichten. Facturen aan buitenlandse opdrachtgevers bewijzen dat niet: werk dat u vanuit Paraguay verricht, blijft Paraguayaans inkomen, ook via een buitenlandse vennootschap zoals een US LLC.
Die documentatie is uw beste bescherming. Bouw haar vanaf het begin op in plaats van achteraf, want een dossier dat vooraf klopt, voorkomt discussie later.
AOW en pensioen als u in het buitenland woont
Voor gepensioneerde Nederlanders in het buitenland verdient het pensioen aparte aandacht. De AOW wordt dankzij het sociale-zekerheidsverdrag tussen Nederland en Paraguay, dat sinds 1 maart 2008 geldt, naar Paraguay uitbetaald, voor zover u die AOW heeft opgebouwd. Na vertrek stopt de opbouw in de regel: u mist 2 procent per jaar dat u niet verzekerd bent. Meld uw verhuizing wel tijdig bij de Sociale Verzekeringsbank en houd rekening met de regels die op uw situatie van toepassing zijn.
Voor de belastingheffing is de uitgangspositie helder. Omdat er geen belastingverdrag tussen Nederland en Paraguay is, geldt het Nederlandse nationale recht, en daarmee houdt Nederland in de regel het heffingsrecht over AOW, Nederlands pensioen en lijfrente. Paraguay belast die buitenlandse inkomsten in beginsel niet. De praktische kant van emigreren als gepensioneerde behandelen we in ons artikel over pensioen en emigreren naar Paraguay.
De boodschap is om ook hier niet op algemene aannames te varen. De details, zoals afkoop, een conserverende aanslag of de inhouding op uw uitkering, kunnen per bron verschillen. Laat uw volledige pensioenbeeld doorrekenen voordat u aannames maakt over wat u netto overhoudt, en ga er niet van uit dat emigratie naar Paraguay uw Nederlandse pensioen onbelast maakt.
Aandachtspunten voor Nederlanders in het buitenland
Tot slot een nuchtere blik op de valkuilen. De belangrijkste is de aanname dat wegwezen uit Nederland automatisch alles oplost. Zolang u Nederlands vastgoed aanhoudt, blijft dat in box 3. Zolang er een conserverende aanslag loopt, kan die herleven. En zonder belastingverdrag moet u per inkomensbron nagaan wat waar wordt belast. Dat vraagt om overzicht, niet om optimisme.
Een tweede punt is de verleiding om alleen naar het fiscale te kijken. Wonen in Paraguay betekent een stap buiten de EU, met gevolgen voor bankieren, zorg en de afstand tot familie. De fiscale kant is één factor in een grotere afweging. Wie beide kanten weegt, maakt een keuze die standhoudt in plaats van een die alleen op papier klopt.
Het derde punt is documentatie. Uw fiscale positie als Nederlander in het buitenland staat of valt met aantoonbaarheid: waar u woont, waar uw inkomen vandaan komt en dat u de banden met Nederland hebt afgebouwd. Een consistent, goed onderbouwd dossier is uw beste bescherming, zowel richting de Belastingdienst als richting de Paraguayaanse autoriteiten. Investeer daar vroeg in, want een positie achteraf reconstrueren is altijd lastiger en risicovoller dan haar vanaf het begin zorgvuldig vastleggen. Alle gidsen voor uw situatie staan gebundeld op onze pagina voor Nederlanders in het buitenland.
Veelgestelde vragen over belasting en het buitenland
Betaal ik nog belasting in Nederland als ik in het buitenland woon?
In beginsel alleen over Nederlandse bron, behalve in een aantal uitzonderingen. Als buitenlands belastingplichtige belast Nederland nog inkomen met een Nederlandse oorsprong, zoals Nederlands vastgoed in box 3, een aanmerkelijk belang in een Nederlandse vennootschap, Nederlands arbeidsinkomen, AOW en Nederlands pensioen. Daarnaast blijft 15 procent dividendbelasting op Nederlands dividend, kan een conserverende aanslag doorlopen en geldt voor de erf- en schenkbelasting de 10-jaarsregel. Uw inkomen dat buiten Nederland ontstaat, valt in beginsel buiten de inkomstenbelasting, mits u werkelijk geen inwoner meer bent.
Blijft mijn spaargeld in box 3 belast na emigratie?
In beginsel niet, behalve voor Nederlands vastgoed en winstrechten. Voor een buitenlands belastingplichtige geldt box 3 nog uitsluitend voor Nederlands onroerend goed en rechten daarop, en voor winstrechten in een Nederlandse onderneming. Spaargeld en beleggingen die u buiten Nederland aanhoudt, vallen na emigratie in de regel niet meer onder box 3. Nederlands vastgoed blijft wel belast.
Ben ik in Paraguay een kwalificerende buitenlands belastingplichtige?
Nee, in de regel niet. De kwalificerende status vereist doorgaans dat u in de EU, de EER, Zwitserland of op de BES-eilanden woont en dat minstens 90 procent van uw inkomen in Nederland is belast. Paraguay valt daarbuiten, dus u bent een gewone buitenlands belastingplichtige zonder recht op de Nederlandse heffingskortingen.
Is mijn buitenlandse inkomen in Paraguay onbelast?
Onder het territoriale stelsel blijft inkomen uit buitenlandse bron in beginsel onbelast in Paraguay, mits u daadwerkelijk fiscaal inwoner wordt. Werk dat u fysiek in Paraguay verricht, ook voor buitenlandse klanten, valt wel onder de lokale IRP van 8 tot 10 procent. Omdat er geen belastingverdrag met Nederland is, moet elke bron apart worden bekeken.
Wordt mijn AOW naar Paraguay uitbetaald en blijft die belast?
Ja. Door het sociale-zekerheidsverdrag tussen Nederland en Paraguay wordt de opgebouwde AOW zonder korting wegens uw woonland naar Paraguay uitbetaald; de opbouw stopt na vertrek in de regel met 2 procent per jaar. Meld uw verhuizing tijdig bij de Sociale Verzekeringsbank. Belastingvrij is die AOW daarmee niet: zonder belastingverdrag blijft Nederland AOW, aanvullend pensioen en lijfrente in de regel belasten; laat de uitwerking apart beoordelen.
Speelt de conserverende aanslag nog een rol als ik al in het buitenland woon?
Dat kan. Een conserverende aanslag over een aanmerkelijk belang of pensioen die bij uw vertrek is opgelegd, kan onder omstandigheden alsnog worden ingevorderd, bijvoorbeeld bij een dividenduitkering of pensioenafkoop: bij pensioen doorgaans binnen tien jaar, bij een aanmerkelijk belang na emigratie vanaf 15 september 2015 zonder termijn. Ook als u al in Paraguay woont, is het verstandig grote financiële stappen vooraf te laten toetsen.
Moet ik mijn Nederlandse woning verkopen als ik in het buitenland ga wonen?
Nee, dat is geen verplichting. Houdt u de woning aan, dan blijft de waarde, verminderd met de hypotheekschuld, in box 3. Verkoopt u haar, dan verdwijnt zij uit de Nederlandse heffing en houdt u liquide vermogen over dat buiten Nederland in beginsel niet meer box 3-belast is. Het is een persoonlijke afweging die u het beste laat doorrekenen.
Verlies ik mijn Nederlandse heffingskortingen door naar Paraguay te verhuizen?
In de regel wel voor uw resterende Nederlandse inkomen. De kwalificerende buitenlandse belastingplicht, die recht op die kortingen geeft, vereist doorgaans wonen in de EU, de EER, Zwitserland of op de BES-eilanden. Paraguay valt daarbuiten, dus u bent een gewone buitenlands belastingplichtige. Dat weegt zwaarder naarmate een groter deel van uw inkomen uit Nederland komt: AOW en Nederlands pensioen worden dan belast zonder heffingskortingen, wat de netto uitkomst merkbaar kan verlagen. Laat dit voor uw situatie doorrekenen.
Als Nederlander in het buitenland is uw fiscale positie dus vooral een kwestie van bron: Nederland belast nog het Nederlandse deel, met de uitzonderingen voor dividendbelasting, de conserverende aanslag en de erfbelasting, terwijl uw overige inkomen elders zijn plek vindt. Hoe het territoriale stelsel van Paraguay daarbij uitpakt, hangt af van uw fiscale inwonerschap en uw dossier. Laat de uitwerking voor uw eigen situatie daarom vooraf door een fiscalist toetsen.
Overweegt u als Nederlander in het buitenland residentie in Paraguay? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Daarin lopen we de residentieroute, het pakket dat bij u past, de benodigde documenten en het tijdpad met u door. Fiscaal of juridisch advies geven wij niet; voor uw bronnen van inkomen verwijzen we u naar een Nederlandse fiscalist.
Bronnen
Over de auteur
Stijn Veentjer
Immigratie- & relocatiespecialist · Paraguay
Begeleidt Nederlandse ondernemers bij immigratie, verblijf (Cédula) en relocatie naar Paraguay. Algemene begeleiding, geen individueel fiscaal advies.
