AOW meenemen naar Paraguay: export, opbouw en korting

Wie vanuit Nederland naar Paraguay emigreert en de AOW-leeftijd nadert of al heeft bereikt, stelt zich terecht de vraag: kan ik mijn AOW gewoon meenemen? Het korte antwoord is geruststellend. Nederland heeft met Paraguay een socialezekerheidsverdrag, waardoor de AOW naar Paraguay in de regel volledig exporteerbaar is. Toch zitten er aandachtspunten aan de opbouw, aan een mogelijke korting en aan de belasting die u vooraf moet begrijpen. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe uw AOW zich houdt bij een verhuizing naar Paraguay.

Let op: dit artikel geeft algemene informatie en is geen fiscaal, juridisch of pensioenadvies. De regels rond AOW-export, opbouw en belasting kunnen wijzigen en hangen sterk af van uw persoonlijke situatie. Laat uw situatie altijd vooraf beoordelen door een gekwalificeerd adviseur en vraag de gevolgen voor uw uitkering na bij de Sociale Verzekeringsbank via svb.nl of rijksoverheid.nl.

AOW meenemen naar Paraguay: kan dat zomaar?

De belangrijkste zorg van veel emigranten is of hun opgebouwde AOW verdampt zodra zij Nederland verlaten. Dat is niet het geval. De AOW is een uitkering die de Sociale Verzekeringsbank wereldwijd uitbetaalt, en Nederland exporteert de volledige AOW naar landen waarmee het een socialezekerheidsverdrag heeft gesloten. Paraguay is zo'n verdragsland.

Dat verdrag regelt twee dingen tegelijk. Ten eerste de export: uw uitkering mag naar uw nieuwe woonland in Paraguay overgemaakt worden. Ten tweede de handhaving: Nederland en Paraguay kunnen gegevens uitwisselen en controleren of iemand nog recht heeft op de uitkering, bijvoorbeeld of de rechthebbende nog in leven is. Die combinatie is precies de reden dat de AOW naar Paraguay in de regel zonder korting op grond van het woonland exporteerbaar is.

Toch betekent "in de regel" niet "altijd en automatisch". Uw persoonlijke uitkering hangt af van hoeveel jaren u verzekerd bent geweest en of u tijdig de juiste stappen bij de SVB heeft gezet. Daarom is het verstandig om ruim vóór uw vertrek naar Paraguay een overzicht van uw AOW-status op te vragen. Zo weet u wat u werkelijk meeneemt, en voorkomt u dat aannames later tegenvallen.

Hoe de opbouw werkt vóór uw emigratie

Om te begrijpen wat u meeneemt, moet u eerst weten hoe de AOW wordt opgebouwd. De opbouw is gekoppeld aan de jaren dat u verzekerd bent voor de volksverzekeringen. In grote lijnen bouwt u per verzekerd jaar tussen uw 15e en de AOW-leeftijd ongeveer 2 procent van de volledige AOW op. Wie het volledige aantal jaren in Nederland verzekerd is geweest, komt zo op een volledige AOW uit.

Die opbouw is dus een optelsom van losse verzekerde jaren, en niet één vast bedrag dat u bij vertrek in uw koffer stopt. Elk jaar telt afzonderlijk mee. Dat maakt de precieze hoogte van uw uitkering persoonlijk: iemand die pas op zijn dertigste in Nederland kwam wonen, heeft een andere opbouw dan iemand die er zijn hele leven verzekerd was.

Emigreert u naar Paraguay, dan is het cruciale punt dit: de opbouw stopt in beginsel op het moment dat u niet langer in Nederland verzekerd bent. Wonen buiten Nederland telt normaal gesproken niet mee voor verdere AOW-opbouw. De jaren die u al heeft opgebouwd, blijven staan en tellen mee, maar er komt zonder aanvullende maatregel niets meer bij. Dit onderscheid tussen wat u al heeft en wat u nog zou kunnen opbouwen, is de kern van de volgende paragraaf over korting.

Korting op de opbouw bij wonen buiten Nederland

Hier ontstaat het meeste misverstand, dus het is belangrijk het scherp te krijgen. De "korting" waar mensen bang voor zijn, gaat niet over het niet-exporteren van uw uitkering naar Paraguay. Zoals hierboven bleek, is de export via het verdrag juist geregeld. De korting waar het echt om draait, gaat over de opbouw: over jaren dat u niet in Nederland verzekerd bent geweest.

Elk jaar dat u niet verzekerd was, verlaagt uw AOW met ongeveer 2 procent ten opzichte van de volledige uitkering. Wie na emigratie naar Paraguay geen aanvullende verzekering regelt, bouwt over die buitenlandse jaren dus geen AOW meer op. Op de AOW-leeftijd valt de uitkering daardoor lager uit dan wanneer u tot die leeftijd verzekerd was gebleven. Voor wie al met pensioen is en de volledige AOW heeft opgebouwd, speelt dit niet meer; voor wie nog jaren te gaan heeft, wel degelijk.

Er bestaat een manier om dit gat te dichten. Wie zich binnen een jaar na vertrek uit Nederland vrijwillig bij de SVB verzekert voor de AOW, kan de opbouw voortzetten, ook vanuit Paraguay. Aan die vrijwillige verzekering hangt wel een premie, en of het financieel de moeite loont, hangt af van uw leeftijd, uw resterende opbouwjaren en uw plannen. Reken dit vooraf goed door.

De termijn van één jaar is streng. Wie de vrijwillige verzekering te laat aanvraagt, verliest in beginsel het recht om de opbouw voort te zetten. Juist daarom hoort dit onderwerp op uw checklist te staan nog vóór u definitief naar Paraguay vertrekt, en niet pas als u er al maanden woont.

De rol van de SVB bij uw emigratie

De Sociale Verzekeringsbank is uw centrale aanspreekpunt voor alles rond de AOW. Bij emigratie naar Paraguay heeft de SVB een paar zaken van u nodig, en het loont om die tijdig en volledig te regelen. Het belangrijkste is dat u uw verhuizing tijdig doorgeeft. De SVB moet weten waar u woont om de uitkering correct te kunnen uitbetalen en om de juiste regels toe te passen.

Daarnaast gelden er voor uitkeringen in het buitenland verificatie-eisen. In de praktijk komt dat vaak neer op een periodiek bewijs dat de rechthebbende nog in leven is, een zogenoemd bewijs van in leven zijn. Dit is een normaal onderdeel van het ontvangen van een uitkering vanuit het buitenland en geen teken van wantrouwen. Zorg dat u weet hoe en hoe vaak u dit voor Paraguay moet aanleveren, zodat uw AOW niet tijdelijk wordt stopgezet door een gemiste verklaring.

Ook de vrijwillige verzekering, als u die wilt afsluiten, regelt u bij de SVB. Datzelfde geldt voor een overzicht van uw opgebouwde rechten en voor vragen over de hoogte van uw uitkering. Het is verstandig om ruim voor vertrek contact op te nemen en op één moment al uw AOW-zaken te bespreken: export, opbouw, de vrijwillige verzekering en de verificatie-eisen. Zo voorkomt u dat u vanuit Paraguay met tijdsverschil en post over de oceaan moet nasturen wat u in Nederland in één gesprek had kunnen afhandelen.

Wie de bredere financiële kant van een pensioenverhuizing wil overzien, vindt in onze gids over pensioen en emigreren naar Paraguay de context rond aanvullend pensioen, lijfrente en kosten van levensonderhoud.

De woonlandfactor en waarom die niet op de AOW drukt

Rond emigratie duikt vaak de term woonlandfactor op, en die zorgt geregeld voor verwarring. De woonlandfactor is een mechanisme dat bepaalde uitkeringen aanpast aan het kostenniveau van het woonland. Woont u in een land waar het leven goedkoper is dan in Nederland, dan kan de uitkering naar rato lager uitvallen. Voor emigranten naar een land als Paraguay, waar de kosten van levensonderhoud lager liggen, klinkt dat als een bedreiging.

Voor de AOW is dat echter goed nieuws: de woonlandfactor geldt niet voor de AOW zelf. De factor speelt vooral bij de nabestaandenuitkering (de Anw), bij bepaalde WGA-uitkeringen en bij de kinderbijslag. Uw AOW wordt er in beginsel niet door verlaagd op grond van het lagere kostenniveau in Paraguay. Dat is een belangrijk verschil met sommige andere uitkeringen die u wellicht ontvangt.

Het praktische gevolg is aantrekkelijk. Waar uw AOW in Nederland een bepaald bedrag vertegenwoordigt, houdt datzelfde bedrag zijn nominale waarde bij export naar Paraguay, terwijl uw kosten van levensonderhoud daar lager liggen. In koopkracht reikt uw AOW in Paraguay daardoor verder dan in Nederland. Precieze cijfers over die kosten leest u in onze overzicht van de kosten van levensonderhoud in Paraguay.

Wel is enige nuance op zijn plaats. Ontvangt u naast uw AOW ook een Anw-uitkering of kinderbijslag, dan kunnen die onderdelen wél door de woonlandfactor geraakt worden. Reken dus niet uw totale gezinsinkomen zonder meer één op één door; bekijk per uitkering of de woonlandfactor van toepassing is.

Belasting over uw pensioen: Paraguay en Nederland

De vraag "houd ik mijn AOW netto over?" is minstens zo belangrijk als de vraag of u hem mag meenemen. Hier komen twee belastingstelsels samen. Paraguay kent een territoriaal stelsel: buitenlands inkomen, waaronder in beginsel ook een Nederlandse AOW, wordt in Paraguay in principe tegen 0 procent belast, mits u er fiscaal inwoner bent. Op papier klinkt dat als volledig belastingvrij.

Toch is dat maar de halve waarheid, en juist dit deel wordt vaak verkeerd begrepen. Dat Paraguay uw AOW niet belast, betekent niet automatisch dat Nederland ook afziet van heffing. Of Nederland nog mag heffen over de AOW en over uw aanvullend pensioen, hangt af van de aard van de uitkering en van het ontbreken of bestaan van een belastingverdrag tussen beide landen. Een socialezekerheidsverdrag, dat de export regelt, is namelijk iets anders dan een belastingverdrag, dat het heffingsrecht verdeelt.

Dit onderscheid is precies waar veel emigranten de mist in gaan. Zij verwarren het territoriale stelsel van Paraguay met een garantie op nul belasting over hun Nederlandse inkomen, en dat is het niet. Hoe het Paraguayaanse stelsel in de breedte werkt, leggen we uit in onze gids over het belastingstelsel van Paraguay. De behandeling van uw specifieke AOW en pensioen vraagt echter om een oordeel per geval.

Laat daarom vóór uw vertrek een fiscalist per inkomensbron beoordelen wat Nederland en Paraguay elk mogen heffen. Reken niet zonder onderbouwing op nul belasting over uw AOW. Wat voor uw buurman gold, hoeft voor uw situatie niet op te gaan, omdat de aard van de uitkering en uw persoonlijke omstandigheden de uitkomst bepalen.

Een bijkomend aandachtspunt is de inhouding aan de bron. In sommige situaties houdt een uitkeringsinstantie aanvankelijk nog Nederlandse loonheffing in, totdat de juiste verklaringen zijn geregeld. Dat raakt uw maandelijkse kasstroom en kan achteraf tot verrekening leiden. Stem dit vooraf af, zodat u niet maanden met een onverwacht lage of hoge uitkering zit. Houd er ook rekening mee dat regels rond de heffing over pensioen en AOW in de tijd kunnen wijzigen, zodat een oordeel van vandaag periodiek opnieuw tegen het licht gehouden moet worden.

De export naar Paraguay in de praktijk regelen

Van theorie naar praktijk: hoe pakt u dit concreet aan? De volgorde waarin u de stappen zet, maakt verschil. Wie eerst emigreert en pas daarna gaat uitzoeken hoe de AOW-export en de opbouw geregeld moeten worden, loopt tegen termijnen en tijdsverschil aan. Wie het vooraf regelt, vertrekt met rust.

Begin met een overzicht van uw opgebouwde AOW-rechten bij de SVB en bepaal of u nog opbouwjaren te gaan heeft. Heeft u die, weeg dan de vrijwillige verzekering af, want de termijn van één jaar na vertrek is beslissend. Regel vervolgens tijdig de doorgifte van uw nieuwe adres in Paraguay en informeer naar de verificatie-eisen, zodat de uitbetaling na uw verhuizing ongestoord doorloopt.

Stem daarnaast de Nederlandse kant van uw emigratie goed af. Uw uitschrijving en het opbouwen van uw fiscale positie in Paraguay horen in de juiste volgorde te gebeuren. Hoe uw fiscale woonplaats en uw belastingpositie als Nederlander in het buitenland samenhangen, beschrijven we in onze gids over belasting als Nederlander in het buitenland.

Overweegt u de stap naar Paraguay met uw AOW en pensioen? In ons gratis kennismakingsgesprek bespreken we uw persoonlijke vragen over export, opbouw, belasting en verblijf. Afspraak maken

Praktische zaken naast uw pensioen in Paraguay

Uw AOW staat niet op zichzelf. Rond een verhuizing naar Paraguay komen andere praktische keuzes kijken die uw netto besteedbaar inkomen beïnvloeden. De belangrijkste is uw zorg. In Nederland was uw zorgverzekering vanzelfsprekend; na emigratie vervalt die situatie en moet u een nieuwe oplossing regelen voor uw ziektekosten in Paraguay.

Dat is geen bijzaak, zeker niet op de leeftijd waarop de meeste AOW-gerechtigden verhuizen. De kosten van een goede dekking horen in uw begroting naast uw AOW en aanvullend pensioen. Hoe de zorg in Paraguay is opgebouwd en welke opties emigranten hebben, leest u in onze gids over zorgverzekering voor emigranten in Paraguay.

Denk verder aan de manier waarop u uw AOW ontvangt. Sommige emigranten laten de uitkering op een Nederlandse of internationale rekening binnenkomen en maken vervolgens naar Paraguay over, anderen ontvangen rechtstreeks op een lokale rekening. Beide kan, maar wisselkoersen en overboekingskosten spelen een rol in wat u uiteindelijk overhoudt. Reken die kosten mee, want ze knabbelen elke maand aan uw uitkering.

Ten slotte loont het om uw hele pensioensituatie als één geheel te bekijken. De AOW is de basis, maar aanvullend pensioen, lijfrente en spaargeld bepalen samen uw financiële ruimte in Paraguay. Een integraal overzicht, opgesteld vóór uw vertrek, voorkomt dat u na de verhuizing voor verrassingen komt te staan over uw maandelijkse inkomen.

Betrek daarbij ook de timing van uw verhuizing binnen het kalenderjaar. Het moment waarop u uit Nederland vertrekt en fiscaal inwoner van Paraguay wordt, kan invloed hebben op de belasting in het jaar van emigratie zelf. Een gesprek met uw fiscalist over die overgangsperiode hoort net zo goed bij de voorbereiding als de vragen over de export, de opbouw en de vrijwillige verzekering van uw AOW bij de SVB.

De opbouw voortzetten of niet: een nuchtere afweging

De keuze om de AOW-opbouw via de vrijwillige verzekering voort te zetten, verdient een eigen afweging, want ze kost geld en levert niet voor iedereen evenveel op. Emigreert u relatief jong en heeft u nog veel opbouwjaren te gaan, dan kan het verstandig zijn: elk voortgezet jaar voorkomt een korting van ongeveer 2 procent op de latere uitkering.

Vertrekt u vlak voor of na de AOW-leeftijd naar Paraguay, dan ligt het anders. Is de volledige AOW al opgebouwd, dan valt er niets meer voort te zetten en is de vrijwillige verzekering overbodig. De premie zou dan geld zijn dat u beter in Paraguay kunt besteden. Het antwoord hangt dus volledig af van uw resterende opbouwjaren en uw leeftijd bij vertrek.

Weeg ook de premie af tegen het verwachte rendement. De vrijwillige verzekering is geen gratis vangnet; u betaalt ervoor. Bij een korte resterende looptijd of een al bijna volledige opbouw kan het financieel niet uit. Reken beide scenario's door, met en zonder vrijwillige verzekering, voordat u besluit. De SVB kan u helpen de premie en de gevolgen voor uw latere AOW inzichtelijk te maken.

Wat de uitkomst ook is, maak de keuze bewust en op tijd. De termijn van één jaar na vertrek dwingt u het onderwerp niet voor u uit te schuiven. Een geïnformeerde beslissing, genomen vóór uw emigratie, is altijd beter dan een gemiste termijn achteraf.

Veelgestelde vragen over de AOW bij emigratie

Kan ik mijn pensioen en AOW meenemen naar Paraguay?

Ja, in de regel wel. Nederland heeft met Paraguay een socialezekerheidsverdrag dat de export en de handhaving regelt. Daardoor betaalt de SVB de volledige AOW naar Paraguay uit. Geef uw verhuizing wel tijdig door en houd rekening met de verificatie-eisen die voor uitkeringen in het buitenland gelden.

Wordt mijn AOW gekort als ik naar Paraguay emigreer?

Een korting op de export op grond van het woonland speelt hier in beginsel niet, want de AOW is via het verdrag exporteerbaar. Wel kan uw uitkering lager zijn door onvolledige opbouw: jaren dat u niet in Nederland verzekerd was, tellen niet mee. Wie zich binnen een jaar na vertrek vrijwillig bij de SVB verzekert, kan de opbouw voortzetten.

Hoe werkt de opbouw bij wonen in Paraguay?

U bouwt per verzekerd jaar tussen uw 15e en de AOW-leeftijd ongeveer 2 procent op. Zodra u niet meer in Nederland verzekerd bent, stopt de opbouw normaal gesproken. De reeds opgebouwde jaren blijven staan. Alleen met een vrijwillige verzekering via de SVB kunt u vanuit Paraguay verder opbouwen.

Geldt de woonlandfactor voor mijn AOW in Paraguay?

Nee. De woonlandfactor, die uitkeringen aanpast aan het kostenniveau van het woonland, geldt niet voor de AOW zelf. Hij speelt vooral bij de nabestaandenuitkering (Anw), bepaalde WGA-uitkeringen en de kinderbijslag. Uw AOW behoudt bij export naar Paraguay in beginsel zijn nominale waarde.

Betaal ik belasting over mijn AOW in Paraguay?

Paraguay kent een territoriaal stelsel en belast buitenlands inkomen zoals de AOW in beginsel tegen 0 procent, mits u er fiscaal inwoner bent. Of Nederland nog mag heffen, hangt af van de aard van de uitkering en van het ontbreken of bestaan van een belastingverdrag. Laat dit per inkomensbron door een fiscalist beoordelen.

Wat moet ik bij de SVB regelen voordat ik emigreer?

Geef uw verhuizing naar Paraguay tijdig door, vraag een overzicht van uw opgebouwde rechten op en informeer naar de verificatie-eisen, zoals het bewijs van in leven zijn. Wilt u de opbouw voortzetten, regel dan binnen een jaar na vertrek de vrijwillige verzekering. Bespreek deze zaken bij voorkeur in één keer vóór uw vertrek.

Is de vrijwillige verzekering bij de SVB de moeite waard?

Dat hangt af van uw leeftijd en resterende opbouwjaren. Voor wie jong emigreert en nog veel jaren te gaan heeft, kan het lonen, omdat elk jaar een korting van ongeveer 2 procent voorkomt. Voor wie de volledige AOW al heeft opgebouwd, is de premie overbodig. Reken beide scenario's vooraf door.

Concrete vragen over uw AOW en emigratieplan naar Paraguay? Neem contact met ons op voor een gratis kennismakingsgesprek over export, opbouw, belasting en verblijf.