Paraguay vs Portugal: 0% territoriaal na het einde van NHR

Portugal was jarenlang dé fiscale lieveling van Europese emigranten, vooral dankzij het NHR-regime. Sinds dat regime in 2024 voor nieuwe aanvragers is afgeschaft, is de vergelijking met Paraguay opnieuw actueel: wat blijft er van het Portugese voordeel over, en wanneer is Paraguay de slimmere keuze? Deze gids zet Paraguay tegenover Portugal op belasting, kosten, verblijf en paspoort, zodat u de afweging op feiten baseert in plaats van op het oude Portugal-imago.

Paraguay vs Portugal: de kern van de keuze

De kern is veranderd door één ontwikkeling: het wegvallen van het gunstige NHR-regime maakt Portugal voor veel nieuwkomers fiscaal minder aantrekkelijk dan een paar jaar geleden. Portugal blijft een comfortabel, mediterraan EU-land dichtbij Nederland, maar het fiscale argument is verzwakt. Paraguay biedt juist een territoriaal stelsel dat buitenlands inkomen onbelast laat, tegen lagere kosten maar op grotere afstand.

Deze tabel is een vereenvoudiging; de rest van dit artikel werkt elk punt uit. Fiscale uitkomsten hangen sterk af van uw persoonlijke situatie en van de actuele Portugese regels, dus lees de cijfers als richting, niet als advies.

Belasting: hoe Paraguay zich verhoudt tot het EU-alternatief

Op belasting draait de vergelijking sinds 2024 anders uit dan voorheen. Portugal belast inwoners in beginsel op hun wereldinkomen tegen progressieve tarieven die in de toppen hoog oplopen. Het regime dat Portugal jarenlang aantrekkelijk maakte voor buitenlanders, NHR, is voor nieuwe aanvragers afgeschaft, waardoor het belangrijkste fiscale lokmiddel is weggevallen.

Paraguay zet daar een territoriaal stelsel tegenover: inkomen uit buitenlandse bron, zoals rente, dividend of vermogenswinst op buitenlandse beleggingen, blijft in beginsel onbelast, Paraguayaans inkomen wordt laag belast met een IRP van 8 tot 10 %, en er is geen vermogensbelasting.

Let op het verschil tussen die twee: werkt u vanuit Paraguay, ook voor opdrachtgevers buiten het land, dan is dat Paraguayaans inkomen, omdat de dienst in Paraguay wordt geleverd. Wie internationaal vermogen heeft, ziet het verschil sinds het einde van NHR groter worden in het voordeel van Paraguay; wie vanuit Paraguay werkt, betaalt daar maximaal 10 %. De details staan in onze gids over het Paraguayaanse belastingstelsel.

Belangrijk is dat Portugal nog steeds gerichte regelingen kent en dat de exacte uitkomst afhangt van uw inkomstenbron en situatie. Een Portugese fiscalist kan beoordelen of er voor uw profiel nog een gunstige route bestaat; ga niet uit van het oude NHR-voordeel dat veel verouderde artikelen nog noemen.

Het einde van het NHR-regime en wat dat betekent voor Portugal

Het NHR-regime (Non-Habitual Resident) bood nieuwkomers jarenlang een tienjarige periode met sterk verlaagde of vrijgestelde belasting op bepaalde buitenlandse inkomsten. Dat maakte Portugal extreem populair bij gepensioneerden en ondernemers uit heel Europa, ook uit Nederland. Per 2024 is dit regime voor nieuwe aanvragers gesloten.

Er is een smaller opvolgend kader voor specifieke, hooggekwalificeerde beroepen en onderzoek, vaak aangeduid als de NHR-opvolger. Dat is echter veel beperkter en geldt niet voor de brede groep gepensioneerden en passief-inkomen-emigranten die voorheen van NHR profiteerde. Voor de meeste Nederlandse nieuwkomers is het oude voordeel dus simpelweg verdwenen.

Het gevolg is dat wie nu naar Portugal verhuist, in de regel onder het normale Portugese belastingregime valt. Dat verandert de afweging met Paraguay wezenlijk: het fiscale argument dat Portugal jarenlang won, is grotendeels naar Paraguay verschoven. Wie op basis van oudere informatie nog op NHR rekent, baseert zijn keuze op verouderde feiten.

Kosten van levensonderhoud vergeleken met Paraguay

Ook op kosten verschillen de landen. Portugal gold lang als een van de betaalbaardere West-Europese landen, maar de prijzen, vooral voor wonen in Lissabon, Porto en de Algarve, zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, mede door de toestroom van buitenlanders. Voor een comfortabel leven in gewilde gebieden bent u inmiddels meer kwijt dan het oude imago suggereert.

Paraguay is over vrijwel de hele linie goedkoper. Huren, uit eten, vervoer en diensten liggen merkbaar onder het Portugese niveau, waardoor hetzelfde besteedbaar inkomen verder reikt. Wie leeft van een vast inkomen of pensioen, merkt dat hetzelfde bedrag aanzienlijk meer comfort oplevert.

Zoals bij elke vergelijking telt de context: Portugal biedt voor die hogere kosten een vertrouwde EU-infrastructuur, uitstekende gezondheidszorg en nabijheid van Nederland. Paraguay levert lage kosten met een lager voorzieningenniveau op sommige punten. Het is opnieuw prijs tegenover vertrouwdheid, en u weegt zelf wat zwaarder telt.

Zorg en gezondheidszorg in Paraguay vergeleken

Een sterk punt van Portugal dat los staat van het fiscale plaatje, is de gezondheidszorg. Portugal heeft een breed publiek zorgstelsel (SNS) van behoorlijk niveau, voor EU-burgers toegankelijk na registratie, aangevuld met een ruime private sector en veel Engelstalige artsen in de expatregio's. Voor gezinnen en gepensioneerden is die vertrouwde, nabije EU-zorg vaak een doorslaggevend argument om voor Portugal te kiezen.

Paraguay kent een kleiner maar groeiend privaat zorgsegment, met moderne klinieken in Asunción die voor internationale nieuwkomers het best aansluiten. Veel emigranten kiezen een Paraguayaanse particuliere zorgverzekering of een internationale polis met ruimere dekking; hoe dat werkt, leest u in onze gids over zorgverzekering in Paraguay. De zorgkosten liggen er lager dan in Portugal, maar het breedste, hoogspecialistische aanbod blijft in Europa sterker.

Op dit punt wint Portugal dus op breedte, nabijheid en vertrouwdheid, terwijl Paraguay wint op kosten voor de meest voorkomende zorgbehoeften. Wie veel gespecialiseerde zorg verwacht, weegt dit zwaarder dan iemand die vooral gezond en zelfredzaam is. Leg uw eigen zorgbehoefte daarom naast beide stelsels voordat u tussen Paraguay en Portugal kiest.

Verblijf en visum in Paraguay vergeleken

Op verblijf heeft Portugal het EU-voordeel. Als Nederlander geniet u in Portugal vrij verkeer: u mag er zonder visum wonen en werken, met alleen registratieverplichtingen. Dat maakt de drempel laag, zeker voor wie binnen de EU wil blijven en de zekerheid van het EU-recht waardeert.

Paraguay ligt buiten de EU, maar maakt het verblijf juist opvallend eenvoudig en snel, met een lage aanwezigheidsplicht na het verkrijgen van permanent verblijf. Wie bewust buiten het wereldinkomen-principe wil stappen, ervaart dat als een voordeel, niet als een nadeel. Het praktische traject staat in ons stappenplan voor de Cédula-aanvraag.

Weg naar het paspoort in Paraguay vergeleken

Portugal gold lang als een land met een relatief toegankelijke route naar staatsburgerschap, maar heeft die in 2026 flink aangescherpt. Sinds 19 mei 2026 (Lei Orgânica n.º 1/2026) vraagt naturalisatie zeven jaar legaal verblijf voor burgers van EU-lidstaten en Portugeestalige landen en tien jaar voor alle anderen. Daarnaast toont u via een toets of certificaat voldoende kennis aan van de Portugese taal, cultuur en geschiedenis, en kent u de rechten en plichten van Portugese burgers.

Voor Nederlanders weegt dit paspoort bovendien licht: als EU-burger heeft u de rechten die een Portugese nationaliteit binnen de EU biedt al.

In Paraguay kan naturalisatie na drie jaar permanente residentie, wat neerkomt op ongeveer vijf jaar na aankomst; het verzoek loopt via de rechter en neemt vaak meer dan een jaar in beslag. Laat de actuele voorwaarden, zoals eventuele taaleisen, vooraf bevestigen. In beide gevallen geldt: het aannemen van een andere nationaliteit kan gevolgen hebben voor uw Nederlandse nationaliteit (Rijkswet op het Nederlanderschap). Laat dat vooraf door een Nederlandse nationaliteitsrechtjurist toetsen, ongeacht of u Portugal of Paraguay kiest.

Twijfelt u tussen Paraguay en Portugal? Tijdens een gratis kennismakingsgesprek leggen we uit hoe het residentietraject in Paraguay werkt, welke documenten u verzamelt en hoe lang het duurt. Over de Portugese of Nederlandse belastingregels geven wij geen advies; daarvoor verwijzen we u door naar een fiscalist. Afspraak maken

Klimaat, afstand en praktische zaken rond Paraguay

Buiten de cijfers wegen praktische factoren zwaar. Portugal ligt op zo'n drie uur vliegen van Nederland, deelt vrijwel dezelfde tijdzone en heeft een mild Atlantisch tot mediterraan klimaat. Regelmatig pendelen naar familie of zaken in Nederland is vanuit Portugal dan ook een stuk eenvoudiger, net als de aanwezigheid van een grote internationale gemeenschap.

Paraguay ligt op veertien uur of meer vliegen, loopt vier tot vijf uur achter op Nederland (afhankelijk van de Europese zomertijd) en heeft een subtropisch klimaat met warme zomers. Heen-en-weer reizen is daardoor minder vanzelfsprekend. Daar staat tegenover dat Paraguay rustiger, minder toeristisch en goedkoper is, met een groeiende internationale gemeenschap in Asunción. De afweging is dus nabijheid en vertrouwdheid tegenover kosten, belasting en rust.

Voor wie Portugal de betere keuze is

Portugal past het best bij wie nabijheid van Nederland, EU-zekerheid en een vertrouwde, milde levensstijl voorop stelt, en die het verlies van het NHR-voordeel kan dragen. Voor wie veel terug wil reizen of binnen de EU wil blijven, blijft Portugal aantrekkelijk, ook zonder het oude belastingregime. Een Portugees paspoort is daarbij voor Nederlanders geen sterk argument meer: u bent al EU-burger, en naturalisatie duurt sinds 2026 aanzienlijk langer.

Ook wie vooral lifestyle, klimaat en een groot internationaal netwerk zoekt en minder gericht is op maximale fiscale optimalisatie, vindt in Portugal veel waarde. Het land verloor zijn fiscale uitzonderingspositie, maar niet zijn aantrekkelijkheid als comfortabele EU-bestemming met een zachte landing voor Nederlanders. Voor gezinnen weegt bovendien de bekende, hoogwaardige gezondheidszorg en het ruime aanbod aan internationale scholen mee, factoren die los staan van het fiscale plaatje maar het dagelijks leven sterk bepalen.

Voor wie Paraguay de betere keuze is

Paraguay past het best bij ondernemers, freelancers en vermogenden met internationaal inkomen, die nu Portugal zijn NHR-voordeel kwijt is opnieuw naar de fiscaal sterkste optie zoeken. Het territoriale stelsel laat inkomen uit buitenlandse bron onbelast en belast werk dat u vanuit Paraguay verricht met hoogstens 10 % IRP, een combinatie die Portugal sinds 2024 voor de meeste nieuwkomers niet meer biedt. Voor wie niet gebonden is aan de nabijheid van Nederland, is dat een doorslaggevend argument.

Ook wie rust, ruimte en een laag prijspeil zoekt en de grotere afstand accepteert, vindt in Paraguay een aantrekkelijk alternatief. Vergelijk daarvoor ook onze analyse Paraguay vs Spanje, omdat Spanje voor Nederlanders de andere grote Zuid-Europese optie is naast Portugal.

Een rekenvoorbeeld: Paraguay of Portugal na het einde van NHR

Een voorbeeld maakt het verschil tastbaar. Neem een gepensioneerde met een pensioen- en beleggingsinkomen van 70.000 euro per jaar uit Nederlandse en internationale bron. Dit voorbeeld is illustratief en geen berekening voor uw eigen situatie, maar het toont de richting.

Onder het oude NHR-regime had deze gepensioneerde in Portugal jarenlang een sterk verlaagde of vrijgestelde heffing op dat buitenlandse inkomen genoten. Sinds NHR voor nieuwe aanvragers is gesloten, valt datzelfde inkomen nu in de regel onder het normale Portugese tarief, dat progressief en relatief hoog is. In Paraguay blijft het buitenlandse beleggingsinkomen onder het territoriale stelsel in beginsel onbelast, en ook op het pensioen heft Paraguay niets.

Voor het Nederlandse pensioendeel is dat echter niet het hele verhaal: omdat Nederland en Paraguay geen belastingverdrag hebben, kan Nederland over de AOW en het Nederlandse pensioen blijven heffen. De AOW wordt dankzij het socialezekerheidsverdrag tussen beide landen wel volledig uitbetaald. Hoe groot het verschil met Portugal uitvalt, hangt dus sterk af van hoe het inkomen over pensioen en beleggingen is verdeeld.

Juist door het wegvallen van NHR is het jaarlijkse verschil voor het beleggingsdeel van dit profiel groter geworden, en het kan over een reeks jaren flink oplopen. Daar staat tegenover dat de afstand tot Nederland, de reiskosten en het lagere voorzieningenniveau in Paraguay ook meetellen. De keuze tussen Paraguay en Portugal wordt dus pas compleet als u de fiscale winst afzet tegen die praktische kosten. Laat uw eigen cijfers onder de huidige regels door een fiscalist doorrekenen.

Conclusie: Paraguay of Portugal?

De afschaffing van NHR heeft de balans verschoven. Wie puur op fiscale gronden koos voor Portugal, vindt in Paraguay nu vaak de sterkere optie, zeker met internationaal inkomen of vermogen. Wie Portugal koos om de nabijheid, het EU-lidmaatschap en de levensstijl, houdt goede redenen om daar te blijven, ook zonder het oude regime.

De verstandigste aanpak is uw eigen cijfers naast elkaar te zetten onder de huidige regels: belastingdruk in beide landen anno nu, kosten van levensonderhoud, reisfrequentie naar Nederland en uw langetermijnplan. Pas dan wordt de keuze tussen Paraguay en Portugal concreet, in plaats van gebaseerd op een Portugees voordeel dat niet meer bestaat.

Veelgestelde vragen over Paraguay vs Portugal

Is het NHR-regime in Portugal echt afgeschaft?

Voor nieuwe aanvragers is het klassieke NHR-regime per 2024 gesloten. Er is een veel smaller opvolgend kader voor specifieke hooggekwalificeerde beroepen en onderzoek, maar dat geldt niet voor de brede groep gepensioneerden en passief-inkomen-emigranten die voorheen van NHR profiteerde. Laat uw situatie door een Portugese fiscalist toetsen.

Is Paraguay fiscaal voordeliger dan Portugal sinds het einde van NHR?

Voor wie internationaal inkomen of vermogen heeft, doorgaans wel. Paraguay belast inkomen uit buitenlandse bron in beginsel met 0 % via het territoriale stelsel, en werk dat u in Paraguay zelf verricht met ten hoogste 10 % IRP, terwijl Portugal nieuwkomers nu in de regel op hun wereldinkomen belast. Het exacte verschil hangt af van uw situatie en eventuele resterende Portugese regelingen; laat het doorrekenen.

Kent het land een vermogensbelasting zoals sommige EU-landen?

Portugal kent geen algemene vermogensbelasting zoals bijvoorbeeld Spanje, maar wel heffingen rond vastgoed, waaronder een jaarlijkse onroerendgoedbelasting en een toeslag voor hogere vastgoedwaarden. Paraguay kent evenmin een vermogensbelasting, maar heft via de gemeente wel een onroerendgoedbelasting (impuesto inmobiliario) van circa 1 % van de fiscale waarde. Wie vooral vastgoed overweegt, neemt die jaarlijkse heffing in beide landen mee.

Is het leven daar goedkoper dan in Paraguay?

Nee, doorgaans niet meer. Portugal was lang betaalbaar, maar de woonkosten in Lissabon, Porto en de Algarve zijn sterk gestegen. Paraguay is over vrijwel de hele linie goedkoper, vooral op wonen. Daar staat tegenover dat Portugal een uitgebreidere EU-infrastructuur en nabijheid van Nederland biedt.

Is verhuizen naar het EU-alternatief makkelijker dan naar Paraguay?

Op verblijfsgebied is Portugal voor Nederlanders eenvoudig door het EU-vrij verkeer: wonen en werken mag zonder visum. Paraguay ligt buiten de EU, maar heeft een opvallend toegankelijk en snel verblijfsproces. Welke route makkelijker voelt, hangt af van of u binnen of buiten de EU wilt blijven.

Welk land heeft de snellere weg naar een paspoort, Paraguay of Portugal?

Sinds de Portugese aanscherping meestal Paraguay. Portugal vraagt sinds 19 mei 2026 van EU-burgers zeven jaar legaal verblijf, plus aantoonbare kennis van taal, cultuur en burgerrechten, en voor Nederlanders voegt dat paspoort binnen de EU weinig toe. In Paraguay kunt u na drie jaar permanente residentie naturaliseren, ongeveer vijf jaar na aankomst, via een procedure bij de rechtbank. In beide gevallen moet u vooraf de gevolgen voor uw Nederlandse nationaliteit laten toetsen, omdat die verloren kan gaan.

Paraguay of Portugal voor gepensioneerden?

Sinds het einde van NHR is het fiscale voordeel van Portugal voor gepensioneerden grotendeels weg. Paraguay heft in beginsel geen belasting op buitenlands pensioeninkomen, maar let op: zonder belastingverdrag kan Nederland over uw AOW en Nederlandse pensioen blijven heffen, dus het Paraguayaanse nultarief betekent niet dat dat pensioen onbelast blijft. Wie nabijheid van Nederland en EU-zorg voorop stelt, blijft bij Portugal; wie kosten en belasting wil drukken, weegt Paraguay zwaarder.

Kan ik nog op het oude Portugese belastingvoordeel rekenen?

Nee, ga daar niet van uit. Veel oudere artikelen beschrijven nog het NHR-voordeel alsof het beschikbaar is, maar voor nieuwe aanvragers bestaat het niet meer. Baseer uw keuze op de huidige regels en laat uw situatie door een Portugese fiscalist beoordelen voordat u op een fiscaal voordeel rekent.

Let op: Dit artikel vervangt geen individueel belasting-, juridisch of financieel advies. De fiscale en juridische regels in Paraguay, Portugal en Nederland kunnen wijzigen en hangen sterk af van uw persoonlijke situatie. Laat uw geval door een gekwalificeerd adviseur beoordelen voordat u beslissingen neemt.

Concrete vragen over Paraguay of Portugal voor uw situatie? Neem contact met ons op en plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Daarin nemen we het passende pakket, de volgorde van carnet, cédula en RUC en de planning van uw verhuizing met u door. Voor fiscaal of juridisch advies over Portugal of Nederland verwijzen wij u naar een Nederlandse fiscalist of advocaat.

Bronnen

• ▹Ley N° 6380/2019 (belastinghervorming en territoriaal stelsel), BACN
• ▹Dirección Nacional de Ingresos Tributarios (DNIT), Paraguay
• ▹Autoridade Tributária e Aduaneira (Portugal)
• ▹Lei Orgânica n.º 1/2026 (wijziging Portugese nationaliteitswet), Diário da República