Portugal was jarenlang populair bij Europese emigranten, mede door het NHR-regime. Sinds dat regime in 2024 voor nieuwe aanvragers is afgeschaft, vergelijken veel lezers Portugal opnieuw met Paraguay. Deze gids zet Paraguay tegenover Portugal op belasting, kosten, verblijf en paspoort, zodat u de afweging op feiten baseert in plaats van op het oude Portugal-imago.
Paraguay vs Portugal: de kern van de keuze
De kern is veranderd door één ontwikkeling: het wegvallen van het gunstige NHR-regime maakt Portugal voor veel nieuwkomers fiscaal minder aantrekkelijk dan een paar jaar geleden. Portugal blijft een comfortabel, mediterraan EU-land dichtbij Nederland, maar het fiscale argument is verzwakt. Paraguay hanteert een territoriaal stelsel dat inkomen uit werkelijk buitenlandse bron in beginsel niet belast; wat Nederland na vertrek nog belast, staat daar los van. Daarbij komen lagere kosten en een grotere afstand.
| Onderwerp | Portugal | Paraguay |
|---|---|---|
| Belasting buitenlands inkomen | Wereldinkomen belast (NHR afgeschaft 2024) | Niet belast in Paraguay bij werkelijk buitenlandse bron (territoriaal); werk vanuit Paraguay: IRP max. 10 % |
| Inkomstenbelasting (lokaal) | Progressief tot ongeveer 48 %, met toeslagen hoger; IFICI 20 % voor bepaalde beroepen | IRP 8-10 %, ook op werk voor buitenlandse klanten |
| Vermogensbelasting | Geen algemene; wel heffingen op vastgoed | Geen; wel gemeentelijke onroerendgoedbelasting (ca. 1 %) |
| Kosten van levensonderhoud | Gemiddeld (EU), gestegen | Laag |
| Afstand tot Nederland | ~2,5-3 uur vliegen | ~14+ uur vliegen |
| Verblijf | EU-recht (vrij) | Tijdelijke residentie, na twee jaar permanent |
| Klimaat | Mediterraan/Atlantisch | Subtropisch |
| Belastingverdrag met Nederland | Ja | Nee |
Deze tabel is een vereenvoudiging; de rest van dit artikel werkt elk punt uit. Fiscale uitkomsten hangen sterk af van uw persoonlijke situatie en van de actuele Portugese regels, dus lees de cijfers als richting, niet als advies.
Let op: dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal of juridisch advies. Een laag tarief in Paraguay zegt niet wat Nederland na uw vertrek nog belast, zoals AOW, pensioen, Nederlands vastgoed of dividend uit Nederlandse aandelen. Laat uw situatie door een fiscalist beoordelen.
Belasting: hoe Paraguay zich verhoudt tot het EU-alternatief
Op belasting draait de vergelijking sinds 2024 anders uit dan voorheen. Portugal belast inwoners in beginsel op hun wereldinkomen tegen progressieve tarieven die in de toppen hoog oplopen. Het regime dat Portugal jarenlang aantrekkelijk maakte voor buitenlanders, NHR, is voor nieuwe aanvragers afgeschaft, waardoor het belangrijkste fiscale lokmiddel is weggevallen.
Paraguay zet daar een territoriaal stelsel tegenover: inkomen uit buitenlandse bron, zoals rente, dividend of vermogenswinst op buitenlandse beleggingen, blijft in beginsel onbelast, Paraguayaans inkomen valt onder de IRP van 8 tot 10 %, en er is geen vermogensbelasting.
Let op het verschil tussen die twee: werkt u vanuit Paraguay, ook voor opdrachtgevers buiten het land, dan is dat Paraguayaans inkomen, omdat de dienst in Paraguay wordt geleverd. Wie vanuit Paraguay werkt, betaalt daar 8 tot 10 % IRP. De details staan in onze gids over het Paraguayaanse belastingstelsel.
Belangrijk is dat Portugal nog steeds gerichte regelingen kent en dat de exacte uitkomst afhangt van uw inkomstenbron en situatie. Een Portugese fiscalist kan beoordelen of er voor uw profiel nog een gunstige route bestaat; ga niet uit van het oude NHR-voordeel dat veel verouderde artikelen nog noemen.
Het einde van het NHR-regime en wat dat betekent voor Portugal
Het NHR-regime (Non-Habitual Resident) bood nieuwkomers jarenlang een tienjarige periode met sterk verlaagde of vrijgestelde belasting op bepaalde buitenlandse inkomsten. Dat maakte Portugal extreem populair bij gepensioneerden en ondernemers uit heel Europa, ook uit Nederland. Per 2024 is dit regime voor nieuwe aanvragers gesloten.
Er is een smaller opvolgend kader voor specifieke, hooggekwalificeerde beroepen en onderzoek, vaak aangeduid als de NHR-opvolger. Dat is echter veel beperkter en geldt niet voor de brede groep gepensioneerden en passief-inkomen-emigranten die voorheen van NHR profiteerde. Voor de meeste Nederlandse nieuwkomers is het oude voordeel dus simpelweg verdwenen.
Het gevolg is dat wie nu naar Portugal verhuist, in de regel onder het normale Portugese belastingregime valt. Wie op basis van oudere informatie nog op NHR rekent, baseert zijn keuze op verouderde feiten.
Kosten van levensonderhoud vergeleken met Paraguay
Ook op kosten verschillen de landen. Portugal gold lang als een van de betaalbaardere West-Europese landen, maar de prijzen, vooral voor wonen in Lissabon, Porto en de Algarve, zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, mede door de toestroom van buitenlanders. Voor een comfortabel leven in gewilde gebieden bent u inmiddels meer kwijt dan het oude imago suggereert.
Paraguay is over vrijwel de hele linie goedkoper. Huren, uit eten, vervoer en diensten liggen merkbaar onder het Portugese niveau, waardoor hetzelfde besteedbaar inkomen verder reikt. Wie leeft van een vast inkomen of pensioen, merkt dat hetzelfde bedrag aanzienlijk meer comfort oplevert.
Zoals bij elke vergelijking telt de context: Portugal biedt voor die hogere kosten een vertrouwde EU-infrastructuur, uitstekende gezondheidszorg en nabijheid van Nederland. Paraguay levert lage kosten met een lager voorzieningenniveau op sommige punten. Het is opnieuw prijs tegenover vertrouwdheid, en u weegt zelf wat zwaarder telt.
Zorg en gezondheidszorg in Paraguay vergeleken
Een sterk punt van Portugal dat los staat van het fiscale plaatje, is de gezondheidszorg. Portugal heeft een breed publiek zorgstelsel (SNS) van behoorlijk niveau, voor EU-burgers toegankelijk na registratie, aangevuld met een ruime private sector en veel Engelstalige artsen in de expatregio's. Voor gezinnen en gepensioneerden is die vertrouwde, nabije EU-zorg vaak een doorslaggevend argument om voor Portugal te kiezen.
Paraguay kent een kleiner maar groeiend privaat zorgsegment, met moderne klinieken in Asunción die voor internationale nieuwkomers het best aansluiten. Veel emigranten kiezen een Paraguayaanse particuliere zorgverzekering of een internationale polis met ruimere dekking; hoe dat werkt, leest u in onze gids over zorgverzekering in Paraguay. De zorgkosten liggen er lager dan in Portugal, maar het breedste, hoogspecialistische aanbod blijft in Europa sterker.
Op dit punt wint Portugal dus op breedte, nabijheid en vertrouwdheid, terwijl Paraguay wint op kosten voor de meest voorkomende zorgbehoeften. Wie veel gespecialiseerde zorg verwacht, weegt dit zwaarder dan iemand die vooral gezond en zelfredzaam is. Leg uw eigen zorgbehoefte daarom naast beide stelsels voordat u tussen Paraguay en Portugal kiest.
Verblijf en visum in Paraguay vergeleken
Op verblijf heeft Portugal het EU-voordeel. Als Nederlander geniet u in Portugal vrij verkeer: u mag er zonder visum wonen en werken, met alleen registratieverplichtingen. Dat maakt de drempel laag, zeker voor wie binnen de EU wil blijven en de zekerheid van het EU-recht waardeert.
Paraguay ligt buiten de EU, maar kent een residentietraject met eerst een tijdelijke en na twee jaar een permanente residentie. Het praktische traject staat in ons stappenplan voor de Cédula-aanvraag.

Weg naar het paspoort in Paraguay vergeleken
Portugal gold lang als een land met een relatief toegankelijke route naar staatsburgerschap, maar heeft die in 2026 flink aangescherpt. Sinds 19 mei 2026 (Lei Orgânica n.º 1/2026) vraagt naturalisatie zeven jaar legaal verblijf voor burgers van EU-lidstaten en Portugeestalige landen en tien jaar voor alle anderen. Daarnaast toont u via een toets of certificaat voldoende kennis aan van de Portugese taal, cultuur en geschiedenis, en kent u de rechten en plichten van Portugese burgers.
Voor Nederlanders weegt dit paspoort bovendien licht: als EU-burger heeft u de rechten die een Portugese nationaliteit binnen de EU biedt al.
In Paraguay kan naturalisatie na drie jaar permanente residentie, wat neerkomt op ongeveer vijf jaar na aankomst; het verzoek loopt bij de Corte Suprema de Justicia, met een toets die onder meer basiskennis van het Spaans of het Guaraní vraagt. Laat de actuele voorwaarden vooraf bevestigen.
In beide gevallen geldt: wie als meerderjarige vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, verliest het Nederlanderschap in beginsel van rechtswege (artikel 15, eerste lid, onder a, Rijkswet op het Nederlanderschap), tenzij een wettelijke uitzondering geldt, bijvoorbeeld een huwelijk met iemand die die nationaliteit bezit. Laat dat vooraf door een Nederlandse nationaliteitsrechtjurist toetsen, ongeacht of u Portugal of Paraguay kiest.
Wilt u weten hoe residentie in Paraguay verloopt? Tijdens een vrijblijvend kennismakingsgesprek leggen we uit hoe het residentietraject in Paraguay werkt en hoe wij u daarbij begeleiden. Over de Portugese of Nederlandse belastingregels geven wij geen advies; daarvoor verwijzen we u door naar een fiscalist. Afspraak maken
Klimaat, afstand en praktische zaken rond Paraguay
Buiten de cijfers wegen praktische factoren zwaar. Portugal ligt op zo'n drie uur vliegen van Nederland, deelt vrijwel dezelfde tijdzone en heeft een mild Atlantisch tot mediterraan klimaat. Regelmatig pendelen naar familie of zaken in Nederland is vanuit Portugal dan ook een stuk eenvoudiger, net als de aanwezigheid van een grote internationale gemeenschap.
Paraguay ligt op veertien uur of meer vliegen, loopt vier tot vijf uur achter op Nederland (afhankelijk van de Europese zomertijd) en heeft een subtropisch klimaat met warme zomers. Heen-en-weer reizen is daardoor minder vanzelfsprekend. Daar staat tegenover dat Paraguay rustiger, minder toeristisch en goedkoper is, met een groeiende internationale gemeenschap in Asunción. De afweging is dus nabijheid en vertrouwdheid tegenover kosten en rust.
Voor wie Portugal de betere keuze is
Portugal past het best bij wie nabijheid van Nederland, EU-zekerheid en een vertrouwde, milde levensstijl voorop stelt, en die het verlies van het NHR-voordeel kan dragen. Voor wie veel terug wil reizen of binnen de EU wil blijven, blijft Portugal aantrekkelijk, ook zonder het oude belastingregime. Een Portugees paspoort is daarbij voor Nederlanders geen sterk argument meer: u bent al EU-burger, en naturalisatie duurt sinds 2026 aanzienlijk langer.
Ook wie vooral lifestyle, klimaat en een groot internationaal netwerk zoekt, vindt in Portugal veel waarde. Het land verloor zijn fiscale uitzonderingspositie, maar niet zijn aantrekkelijkheid als comfortabele EU-bestemming met een zachte landing voor Nederlanders. Voor gezinnen weegt bovendien de bekende, hoogwaardige gezondheidszorg en het ruime aanbod aan internationale scholen mee, factoren die los staan van het fiscale plaatje maar het dagelijks leven sterk bepalen.
Voor wie Paraguay de betere keuze is
Paraguay past eerder bij wie rust, ruimte en een laag prijspeil zoekt en de grote afstand tot Nederland accepteert. Fiscaal geldt in Paraguay een territoriaal stelsel; wat Nederland na vertrek nog belast, staat daar los van en laat u door een fiscalist beoordelen.
Ook wie rust, ruimte en een laag prijspeil zoekt en de grotere afstand accepteert, vindt in Paraguay een aantrekkelijk alternatief. Vergelijk daarvoor ook onze analyse Paraguay vs Spanje, omdat Spanje voor Nederlanders de andere grote Zuid-Europese optie is naast Portugal.
Fiscale kanttekeningen voor gepensioneerden
Voor een Nederlands pensioen geldt: omdat Nederland en Paraguay geen belastingverdrag hebben, kan Nederland over de AOW en het Nederlandse pensioen blijven heffen. De opgebouwde AOW wordt dankzij het socialezekerheidsverdrag tussen beide landen wel naar Paraguay uitbetaald; de opbouw stopt na vertrek in de regel met 2 procent per jaar.
Ook dividend uit Nederlandse aandelen blijft onderworpen aan 15 procent Nederlandse dividendbelasting, zonder verdragsverlaging, en Nederlands vastgoed blijft in box 3. Met Portugal heeft Nederland wel een belastingverdrag, dat de heffing over pensioen en dividend tussen beide landen verdeelt; met Paraguay niet. Daarnaast blijft u als Nederlander na vertrek nog tien jaar inwoner voor de erf- en schenkbelasting (artikel 3 Successiewet), welk land u ook kiest. Hoe groot het verschil met Portugal uitvalt, hangt dus sterk af van hoe het inkomen over pensioen, Nederlandse en buitenlandse beleggingen is verdeeld.
Laat uw eigen cijfers onder de huidige regels door een fiscalist doorrekenen.
Conclusie: Paraguay of Portugal?
De afschaffing van NHR verandert de Portugese kant van de vergelijking. Wie Portugal koos om de nabijheid, het EU-lidmaatschap en de levensstijl, houdt goede redenen om daar te blijven, ook zonder het oude regime.
De verstandigste aanpak is uw eigen cijfers naast elkaar te zetten onder de huidige regels: belastingdruk in beide landen anno nu, kosten van levensonderhoud, reisfrequentie naar Nederland en uw langetermijnplan. Pas dan wordt de keuze tussen Paraguay en Portugal concreet, in plaats van gebaseerd op een Portugees voordeel dat niet meer bestaat.
Veelgestelde vragen over Paraguay vs Portugal
Is het NHR-regime in Portugal echt afgeschaft?
Voor nieuwe aanvragers is het klassieke NHR-regime per 2024 gesloten. Er is een veel smaller opvolgend kader voor specifieke hooggekwalificeerde beroepen en onderzoek, maar dat geldt niet voor de brede groep gepensioneerden en passief-inkomen-emigranten die voorheen van NHR profiteerde. Laat uw situatie door een Portugese fiscalist toetsen.
Hoe verschilt de belasting in Paraguay en Portugal sinds het einde van NHR?
Paraguay belast inkomen uit werkelijk buitenlandse bron via het territoriale stelsel in beginsel niet, en werk dat u in Paraguay zelf verricht met ten hoogste 10 % IRP, terwijl Portugal nieuwkomers nu in de regel op hun wereldinkomen belast. Het exacte verschil hangt af van uw situatie en eventuele resterende Portugese regelingen; laat het doorrekenen.
Kent Portugal een vermogensbelasting zoals sommige andere EU-landen?
Portugal kent geen algemene vermogensbelasting zoals bijvoorbeeld Spanje, maar wel heffingen rond vastgoed, waaronder een jaarlijkse onroerendgoedbelasting en een toeslag voor hogere vastgoedwaarden. Paraguay kent evenmin een vermogensbelasting, maar heft via de gemeente wel een onroerendgoedbelasting (impuesto inmobiliario) van circa 1 % van de fiscale waarde. Wie vooral vastgoed overweegt, neemt die jaarlijkse heffing in beide landen mee.
Is Portugal nog goedkoper om te wonen dan Paraguay?
Nee, doorgaans niet meer. Portugal was lang betaalbaar, maar de woonkosten in Lissabon, Porto en de Algarve zijn sterk gestegen. Paraguay is over vrijwel de hele linie goedkoper, vooral op wonen. Daar staat tegenover dat Portugal een uitgebreidere EU-infrastructuur en nabijheid van Nederland biedt.
Is verhuizen naar Portugal makkelijker dan naar Paraguay?
Op verblijfsgebied is Portugal voor Nederlanders eenvoudig door het EU-vrij verkeer: wonen en werken mag zonder visum. Paraguay ligt buiten de EU en kent een eigen residentietraject met eerst een tijdelijke en daarna een permanente residentie. Welke route makkelijker voelt, hangt af van of u binnen of buiten de EU wilt blijven.
Welk land heeft de snellere weg naar een paspoort, Paraguay of Portugal?
Sinds de Portugese aanscherping meestal Paraguay. Portugal vraagt sinds 19 mei 2026 van EU-burgers zeven jaar legaal verblijf, plus aantoonbare kennis van taal, cultuur en burgerrechten, en voor Nederlanders voegt dat paspoort binnen de EU weinig toe. In Paraguay kunt u na drie jaar permanente residentie naturaliseren, ongeveer vijf jaar na aankomst, via een procedure bij de Corte Suprema de Justicia. In beide gevallen moet u vooraf de gevolgen voor uw Nederlandse nationaliteit laten toetsen, omdat die verloren kan gaan.
Paraguay of Portugal voor gepensioneerden?
Sinds het einde van NHR is het fiscale voordeel van Portugal voor gepensioneerden grotendeels weg. Paraguay heft in beginsel geen belasting op buitenlands pensioeninkomen, maar let op: zonder belastingverdrag kan Nederland over uw AOW en Nederlandse pensioen blijven heffen, dus dat Paraguay dit pensioen niet belast, betekent niet dat het onbelast blijft. Wie nabijheid van Nederland en EU-zorg voorop stelt, blijft bij Portugal; wie vooral op kosten let, kijkt ook naar Paraguay.
Kan ik als nieuwkomer nog op het oude Portugese NHR-voordeel rekenen?
Nee, ga daar niet van uit. Veel oudere artikelen beschrijven nog het NHR-voordeel alsof het beschikbaar is, maar voor nieuwe aanvragers bestaat het niet meer. Baseer uw keuze op de huidige regels en laat uw situatie door een Portugese fiscalist beoordelen voordat u op een fiscaal voordeel rekent.
Let op: Dit artikel vervangt geen individueel belasting-, juridisch of financieel advies. De fiscale en juridische regels in Paraguay, Portugal en Nederland kunnen wijzigen en hangen sterk af van uw persoonlijke situatie. Laat uw geval door een gekwalificeerd adviseur beoordelen voordat u beslissingen neemt.
Vragen over residentie in Paraguay? Neem contact met ons op en plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Daarin lichten we de pakketten en de volgorde van carnet, cédula en RUC in Paraguay toe. Voor fiscaal of juridisch advies over Portugal of Nederland verwijzen wij u naar een Nederlandse fiscalist of advocaat.
Bronnen

Over de auteur
Yannick Schroth
Oprichter · begeleiding bij immigratie naar Paraguay
Begeleidt met zijn team ter plaatse in Asunción Nederlandstalige ondernemers en expats op weg naar residentie, cédula en bedrijfsoprichting in Paraguay. Algemene begeleiding, geen individueel fiscaal advies.






